|
مرور سیستماتیک بر بیماری میاز در دنیا با تأکید بر شناسایی، کنترل و درمان
|
علیرضا یوسفی1   ، کامران اکبرزاده2 ، سعید موسوی3 ، تیمور حضرتیان4 |
1- گروه انگلشناسی، قارچشناسی، حشرهشناسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران،
2- گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماریها، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
3- گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
4- گروه انگلشناسی، قارچشناسی، حشرهشناسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران، ، hazratian2@gmail.com |
|
|
چکیده: (1169 مشاهده) |
زمینه و هدف: میاز در واقع آلودگی اندامها و بافتهای انسانی یا حیوانی به وسیله لارو مگسها میباشد. میاز را میتوان به دو روش حشرهشناسی و بالینی تقسیمبندی کرد. در روش حشرهشناسی تقسیمبندی میاز بر اساس مشخصات انگلی لاروهای مگس انجام میشود. در این روش میاز به انواع اجباری، اختیاری و تصادفی تقسیم میشود . در روش بالینی برای هر ناحیه ای از بدن که آلوده شده میاز را نام گذاری میکنند. در این روش میاز به میاز چشمی، پوستی، نازوفارنژیال، گوش، دهانی، گلو، بینی، گوارشی، تناسلی ادراری و بیمارستانی تقسیم می شود . گرچه از سنین مختلف انواع میاز گزارش شده است اما در کودکان می تواند شدید و کشنده باشد. لذا هدف از این مطالعه تعیین و مرور سیستماتیک بر بیماری میاز در دنیا با تأکید بر شناسایی، کنترل و درمان بود.
روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه مروری سیستماتیک بود. بر اساس کلمات کلیدی شامل؛ میاز، دوبالان، ماگوت، سیکلورافا و درمان در پایگاه های اطلاعات علمی Pub Med , Scopus , Embase, Web of Science و موتور جسجوی Google Scholar و مجلات و کتب تخصصی و منابع خاکستری جستجو و دانلود صورت گرفت. در این بررسی از چک لیست Prisma که شامل چگونگی پیدا کردن مقالات، غربال گری، دست یابی به مقالات مرتبط و جمعبندی مقالات میباشد، استفاده شد. حدود 350 منبع به دست آمد که با توجه به اهداف پژوهش از قبیل بررسی گونههای ایجاد کننده میاز در نقاط مختلف دنیا و مقایسه آنها با گونههای گزارش شده از ایران، پس از ارزیابی کیفی منابع که بر اساس چک لیست استاندارد جهانی(Case Report Guidlines) شامل داشتن عنوان وکلمات کلیدی مناسب، اطلاعات بیماری، شرح حال بالینی، اقدامات تشخیصی و درمانی، پیگیری، بحث و شفافیت تضاد منافع 34 منبع انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. و دادههای جمعآوری شده با استفاده از .چک لیست پریزما(Prisma) تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها : بررسیها نشان داد که ایجاد کنندگان میاز اغلب به خانوادههای کلیفوریده، سارکوفاژیده، اوستریده، گوتربریده، گاسروفیلیده، موسیده، سیرفیده و فوریده از زیر راسته سیکلوراف دوبالان تعلق دارند. در ایران میاز دهانی با 38 درصد بیشترین موارد میاز را تشکیل داده و بعد از آن میاز چشم با 15 درصد قرار دارد. Oestrus ovisحدود 60 درصد و Lucilia serricata و Chrysomya bezziana با 10 درصد بیشترین نقش در ایجاد میاز را داشتهاند. بیشترین موارد میاز هم مربوط به گروههای سنی 30ـ21 و بالای 60 سال میباشد. میاز پوستی به صورت فورونکولار(Furuncular) که در اغلب موارد عامل آن Cordylobia anthropophaga میباشد، فراوانترین نوع میاز در دنیا را تشکیل می دهد ولی تا کنون از ایران گزارش نشده است. رعایت نکات بهداشتی به خصوص در برخورد با دامها، درمان سریع زخمهای سطحی و محفوظ نگهداشتن آنها در برابر حشرات از جمله پیشگیری از میاز بوده و خارج کردن لارو و استفاده از آنتیبیوتیکها هم راه درمان میاز میباشد.
نتیجهگیری: بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه نتیجهگیری میشود که انواع میاز و مولدان آن در دنیا و ایران متفاوت هستند و در ایران مگس اوستروس اویس با 60 درصد و کریزومیا بزیانا و لوسیلیا سریکاتا با 10 درصد بیشترین نقش در ایجاد میازیس دارند. بیشترین موارد میاز گزارش شده از ایران هم مربوط به گروه سنی 30- 21 و بالای 65 سال میباشد. همچنین تجزیه و تحلیل نتایج این مطالعه میتواند منجر به تهیه برنامه مؤثر کنترل و درمان شود. با این حال، مشکلات مربوط به دسترسی به خدمات بهداشتی و کنترل ایجاد کنندگان بیماری همچنان بهعنوان چالشهای عمده در درمان و پیشگیری از بیماری میاز مطرح است. با وجود این رعایت نکات بهداشتی به خصوص در برخورد با دام ها، درمان سریع زخمهای سطحی و محفوظ نگهداشتن آنها در برابر حشرات از جمله راههای پیشگیری از میاز بوده و خارج کردن لارو و استفاده از آنتیبیوتیکها هم راه درمان میاز میباشد.
|
|
| واژههای کلیدی: میاز، دوبالان، ماگوت، سیکلورافا، درمان |
|
|
متن کامل [PDF 561 kb]
(11 دریافت)
|
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
انگل شناسی
دریافت: 1404/4/10 | پذیرش: 1404/7/12 | انتشار: 1404/7/26
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
