1- گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران ، karenfatahi@yahoo.com 2- گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
چکیده: (1234 مشاهده)
زمینه و هدف: محیطهای درمانی به عنوان فضاهای کاری پرمخاطره و پرتنش، نیازمند طراحی هوشمندانه سیستمهای نورپردازی هستند، چرا که شرایط نوری نامناسب میتواند با تأثیر بر آسایش حرارتی، به عنوان شاخصی کلیدی در رضایت شغلی و بهرهوری و ضربان قلب، به عنوان نشانگر فیزیولوژیک استرس و خستگی، سلامت و عملکرد پرستاران را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد. لذا هدف از این مطالعه تعیین و بررسی تأثیر شدت نور و دمای رنگ نور محیط بر آسایش حرارتی و میزان ضربان قلب پرستاران بود. روش بررسی: این پژوهش تجربی در یک دوره چهارماهه در کلینیک تخصصی شهر ایلام با مشارکت ۶۰ پرستار زن انجام شد. تأثیر مستقل و ترکیبی دو سطح شدت نور(۳۰۰ و ۷۵۰ لوکس) و سه سطح دمای رنگ نور(۲۷۰۰، ۴۰۰۰ و ۷۸۰۰ کلوین) بر شاخصهای آسایش حرارتی و فیزیولوژیک پرستاران در شرایط دمایی ثابت (۲۵ درجه سانتیگراد) بود. شرکتکنندگان به دو گروه ۳۰ نفره(بر اساس شدت نور) و سپس به سه زیرگروه ۱۰ نفره(بر اساس دمای رنگ نور) تقسیم شدند. فرآیند آزمایش شامل مراحل آشنایی، سازگاری حرارتی، انجام فعالیتهای شغلی، تکمیل پرسشنامه استاندارد آسایش حرارتی ASHRAE و اندازهگیری پارامترهای فیزیولوژیک(دمای بدن و ضربان قلب) بود. دادههای جمعآوری شده با استفاده از آزمونهای آماری آنالیز واریانس دو طرفه، تحلیل واریانس چندمتغیره(آزمایشهای فاکتوریال بین موردی)، کولموگوروف ـ اسمیرنف، ام باکس، لوین، لامدای ویلکز و فیشر تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد میزان شدت نور محیط تأثیر معنیداری بر میزان ضربان قلب پرستاران و احساس آسایش حرارتی حین انجام فعالیت در محل کار دارد(05/0p<، 953/151=(54/1)F) و (05/0p<، 150/12=(54/1)F). همچنین نتایج تحلیل مانوا نشان داد که فاکتور دمای رنگ نور محیط تأثیر معنیداری بر میزان ضربان قلب و آسایش پرستاران حین انجام کار به ترتیب برابر(05/0p<، 688/60=(54/2)F) و (05/0p<، 482/4=(54/2)F)) دارد. از طرفی اثر متقابل فاکتور شدت نور محیط و فاکتور دمای رنگ نور محیط با مقدار(05/0p<،520/9=(54/2)F) و (05/0p<، 282/3=(54/1)F) یک فاکتور تأثیرگذار بر میزان ضربان قلب پرستاران و احساس آسایش حرارتیپرستاران حین انجام فعالیت در فضاهای درمانی است. نتیجهگیری:نتایج این مطالعه نشان داد که ترکیب بهینه شدت نور ۷۵۰ لوکس و دمای رنگ ۴۰۰۰ کلوین به عنوان مطلوبترین شرایط نوری، همزمان کمترین میزان ضربان قلب و بالاترین سطح آسایش حرارتی را برای پرستاران فراهم میکند. این یافتهها مؤید آن است که طراحی هوشمندانه سیستمهای نورپردازی بر مبنای پارامترهای بهینهشده میتواند با کاهش استرس فیزیولوژیک و ارتقای آسایش حرارتی، به بهبود کیفیت محیط کاری پرستاران و در نهایت ارتقای کیفیت خدمات درمانی بینجامد. بر این اساس، بازنگری در استانداردهای نورپردازی فضاهای درمانی و بهکارگیری ترکیب پیشنهادی این پژوهش در بخشهای مختلف بیمارستانی توصیه میشود.
Fatahi K, Beigi M. Investigating the Effect of Light Intensity and Color Temperature of Ambient Light on tThermal Comfort and Heart Rate of Nurses. armaghanj 2025; 30 (4) :484-502 URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3809-fa.html
فتاحی کارن، بیگی مریم. بررسی تأثیر شدت نور و دمای رنگ نور محیط بر آسایش حرارتی و میزان ضربان قلب پرستاران. ارمغان دانش. 1404; 30 (4) :484-502