1- گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پژشکی یاسوج، یاسوج، ایران، 2- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پژشکی یاسوج، یاسوج، ایران 3- گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پژشکی یاسوج، یاسوج، ایران، ، J_harooni@yahoo.com
چکیده: (1517 مشاهده)
زمینه و هدف: در حوادث رانندگی گرچه جراحات ممکن است جزیی باشد، اما برای مادر باردار و جنین همیشه احتمال عوارض ناخوشایند وجود دارد. هدف از این مطالعه تعیین و کاربرد نظریه رفتار برنامهریزی شده در تبیین رفتار استفاده از کمربند ایمنی در زنان باردار شهر یاسوج بود. روش بررسی: این یک مطالعه توصیفی ـ مقطعی میباشد که در سال 1401 بر اساس تئوری رفتار برنامهریزیشده و با حجم نمونه 353 نفر از زنان باردار شهر یاسوج انجام شد. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته شامل اطلاعات جمعیت شناختی و سؤالات مربوط به تعیینکنندههای رفتار بستن کمربند ایمنی در زنان باردار در چهار بخش نگرش، هنجارهای انتزاعی، کنترل رفتاری درک شده و قصد رفتاری استفاده شد. دادههای جمعآوری شده با استفاده از آزمونهای آماری آزمونهای آماری رگرسیون لجستیک، آنالیز واریانس یک طرفه، تست تعقیبی توکی و تی تست تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها:نتایجمطالعه نشان داد که متغیر کنترل رفتار درک شده ارتباط معنیداری با قصد رفتاری داشت، بهطوریکه با یک واحد افزایش نمره کنترل رفتار درک شده، احتمال بستن کمربند ایمنی به وسیله زنان باردار 948/1 افزایش مییابد. همچنین آزمون رگرسیون لجستیک نشان داد متغیر سن فقط اثری معکوس و معنیدار بر رفتار بستن کمربند ایمنی دارد. بهطوریکه با یک واحد افزایش سن زنان باردار، شانس بستن کمربند ایمنی در آنها 074/0 کاهش یافت. بر اساس نتایج فقط 60/9 درصد(34 نفر) در دوران بارداری فعلی خود همیشه از کمربند ایمنی استفاده میکردند. نتیجهگیری: نتایج مطالعه نشان داد که در میان سازههای نظریه رفتار برنامهریزیشده، کنترل رفتاری درک شده تنها پیشبینیکننده معنیدار قصد استفاده از کمربند ایمنی در زنان باردار بود. همچنین با افزایش نمره کنترل رفتاری درک شده، احتمال بستن کمربند ایمنی به طور قابل توجهی افزایش یافت. بنابراین، طراحی مداخلات آموزشی با تمرکز بر تقویت احساس کنترل و رفع موانع استفاده از کمربند ایمنی در زنان باردار توصیه میشود.
Zeinat Motlagh S, Koosha Z, Goojani R, Avazpour M, Harooni J. Applying the Theory of Planned Behavior to Predict Seat Belt Use among Pregnant Women in Yasuj, Iran (2022). armaghanj 2025; 30 (6) :912-926 URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3762-fa.html
زینت مطلق فاضل، کوشا زهرا، گوجانی رضا، عوض پور مسعود، هارونی جواد. کاربرد نظریه رفتار برنامهریزی شده در تبیین رفتار استفاده از کمربند ایمنی در زنان باردار شهر یاسوج. ارمغان دانش. 1404; 30 (6) :912-926