1- گروه جراحی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران، 2- مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران 3- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران 4- گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران ، roghayehpanahi2@gmail.com
چکیده: (2044 مشاهده)
زمینه و هدف: پایه نوری یک ساختار استخوانی کلیدی در قاعده جمجمه است که به دلیل نزدیکی به عصب بینایی و شریان کاروتید داخلی و ارتباط با سینوسهای پارانازال(اتموئیدی، اسفنوئیدی و سلولهای اونوئیدی)، در جراحیهای پاراسلار اهمیت دارد. پنوماتیزاسیون پایه نوری میتواند خطر عوارض جراحی مانند آسیب به عصب بینایی را افزایش دهد. لذا هدف از این مطالعه تعیین و بررسی تنوع آناتومیکی، شیوع و الگوهای پنوماتیزاسیون پایه نوری با استفاده از تصاویر CBCT در جمعیت شهر یاسوج بود. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی ـ مقطعی که در سال 1402 انجام شد. اطلاعات مربوط به 339 بیمار که از آرشیو کلینیکهای رادیولوژی فک و صورت یاسوج با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده، تصاویر CBCT جمعآوری شد،تصاویر مستقیم بر روی مانیتور پایش شدند. تصاویر CBCT در سه صفحه ساژیتال، کرونال و اگزیال بررسی شدند. شناسایی پنوماتیزاسیون و فراوانی الگوهای آن براساس متغیرهای جنسیت بیماران و الگوهای پنوماتیزاسیون اسفنوئیدی، اتموئیدی و سلولهای اونوئیدی به صورت دو طرفه به وسیله پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و رادیولوژیست فک و صورت انجام شد. دادههای جمعآوری شده با ستفاده از آزمونهای تیتست و مجذور کای انجام شد. یافتهها:در این مطالعه، تصاویر CBCT از 339 بیمار(30/64 درصد زن، 70/45 درصد مرد) بررسی شد. پنوماتیزاسیون پایه نوری در90/69 درصد بیماران(60/58 درصد زن، 40/41 درصد مرد) مشاهده شد. شایعترین الگو، پنوماتیزاسیون اسفنوئیدی دوطرفه (20/16 درصد) بود، سپس یکطرفه سمت راست(30/15) و یکطرفه سمت چپ(20/6 درصد). تفاوت جنسیتی تنها در الگوی اسفنوئیدی معنیدار بود(02/0=p). الگوهای اتموئیدی و اونوئیدی سل تفاوت جنسیتی معنیداری نشان ندادند(05/0p>). نتیجهگیری: آگاهی از شیوع و الگوهای پنوماتیزاسیون پایه نوری، شامل؛ انواع اسفنوئیدی، اتموئیدی و اونوئیدی سل، برای کاهش عوارض جراحیهای پاراسلار، مانند آسیبهای عصبی ـ عروقی و نشت مایع مغزی ـ نخاعی، حیاتی است. این مطالعه با ارایه طبقهبندی دقیق الگوهای پنوماتیزاسیون و توصیه به استفاده از سیستمهای هدایت جراحی و گزارشدهی استاندارد رادیولوژی، به بهبود ایمنی و شخصیسازی پروتکلهای جراحی قاعده جمجمه کمک میکند.
Sabz G, Honarvar A, Ebrahimi H, Khoshnavataher A, Panahi S. Study of Anatomical Variation, Prevalence, and Pattern of Optical Base Pneumatization Using CBCT. armaghanj 2025; 30 (4) :574-588 URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3731-fa.html
سبز غلامعباس، هنرور علی، ابراهیمی هادی، خشنواطاهر اشکان، پناهی رقیه. بررسی تنوع آناتومیکی، شیوع و الگوی پنوماتیزاسیون پایه نوری با استفاده از CBCT. ارمغان دانش. 1404; 30 (4) :574-588