1- گروه جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران ، panjehband@yahoo.com 2- گروه جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده: (7029 مشاهده)
چکیده
زمینه و هدف: افزایش پدیده رابطه فرا زناشویی در جامعه، با خود پیامدهای متعددی به همراه داشته است، یکی از پیامدهای آن تزلزل بنیان خانواده و از هم گسیختگی سلولهای اجتماعی (خانواده ها) است. هدف از این مطالعه تبیین فرآیند شکلگیری رابطه فرا زناشویی از منظر مردان بود.
روش بررسی: روش تحقیق این مطالعه، نظریه زمینهای است. 16 مرد، با شیوه نمونهگیری هدفمند، به عنوان مشارکت کننده در شهرستان گچساران انتخاب شدند. دادههای مطالعه از طریق مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته، جمعآوری شده و با توجه به مراحل سه گانه کدگذاری«باز، محوری و انتخابی» مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
یافتهها: یافتههای مطالعه در قالب 3 مقوله اصلی؛ رابطه نامتناسب عاطفی ـ جنسی مردان با زنان، ساختار فرهنگی ـ اجتماعی مستعد کننده نارضایتی جنسی مردان با زنان و معیارهای نادرست انتخاب همسر بودند و 1 مقوله هسته تحت عنوان رابطه «فرازناشویی، اعتراض پنهان» خلق گردید.
نتیجهگیری: روایت مردان مشارکت کننده نشان دهنده آن است که انتخاب همسر آنها به دلیل«بیکار بودن، بالا بودن سن دختر، فرار دختر از جو خانه پدری، مطلقه بودن زن، و بیوه بودن مرد» از روی اجبار بوده است، همچنین «شاغل بودن زن و فشار میل جنسی» نیز موجب ابزاری بودن انتخاب آنها شده است. در اغلب این ازدواجها مردها تفاوت سنی بسیار زیادی با زنان خود داشتهاند، و از ابتدا بین آنها عشق و علاقه ای نبوده است. غالب بودن جو سرد و بیتفاوتی بر محیط خانواده و روابط زناشویی آنها، موجب شده که آنها نتوانند از عهده برآوردن نیازهای عاطفی ـ جنسی همدیگر برآیند. علاوه بر این، فرهنگ شرم و حیای غالب بر اغلب خانوادههای ایرانی، موجب شده تا صحبت از رابطه جنسی و کیفیت آن نه تنها در محیطهای عمومی مانند مدرسه، دانشگاه، صدا و سیما مورد اغفال قرار گیرد، بلکه در خانوادهها و حتی بین زن و شوهرها نیز به عنوان یک «تابو» به حساب آید و زنان و مردان نتوانند نیازها و تقاضاهای واقعی خود را درباره کیفیت رابطه جنسی رضایتبخش با همدیگر در میان بگذارند. این وضعیت زمینه نارضایتی زناشویی را در زندگی آنها فراهم کرده است. در چنین وضعیتی، زنان با برقراری رابطه فرا زناشویی اعتراض خود را به شیوه پنهانی ابراز کردهاند.