fa تاثیر تزریق مرفین به اضافه دگزامتازون در فضــای اپیــدورال بـر روی دردهـای پس از عمل در جراحی دیسک کمر تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: امروزه عمل جراحی دیسک در ستون فقرات یکی از عمل های شایع جراحی بوده و دردهای پس از عمل یکی از مشکلات مهم این گونه بیماران می باشد. این دردها موجب تأخیر در ترخیص بیمار از بیمارستان شده و مانع از فعالیت های طبیعی آنان می گردد. استفاده از مخدرها پس از عمل به تنهایی قادر به تسکین موثر این دردها نبوده و روش های گوناگونی از جمله؛ استفاده از کورتیکواستروئیدها و مواد بی حس کننده را برای بهبود این دردها عنوان نموده اند. در این راستا هدف از این پژوهش تعیین تاثیر تزریق مرفین به اضافه دگزامتازون در فضای اپیدورال بر روی دردهای پس از عمل در جراحی دیسک کمر بود. مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور بوده که بر روی 90 بیمار کاندیدای عمل جراحی دیسک کمر در بیمارستان شهید بهشتی یاسوج و در سال های 1384ـ 1383 انجام شد. این بیماران در سنین بیشتر از 16 سال و بر اساس طبقه بندی انجمن بیهوشی آمریکا در کلاس 1 و 2 بیهوشی قرار داشتند. بیماران به صورت تصادفی به گروههای 15 نفری تقسیم شده و بیهوشی با روش یکسان در تمام بیماران انجام شد. در انتهای عمل و پس از بستن دورا، در حجم های مساوی داروهای ذیر به ترتیب؛ گروه اول 5 سی سی لیدوکائین 2 درصد، گروه دوم 5 سی سی نرمال سالین) دارونما) ، گروه سوم 0.5 میلی گرم مرفین، گروه چهارم 1 میلی گرم مرفین، گروه پنجم 1.5 میلی گرم مرفین و گروه ششم 2 میلی گرم مرفین به ازای هر سطح از مهره هایی که مورد عمل واقع می شدند، دریافت می کردند. همه گروهها به غیر از گروههای 1 و2 ، به میزان 2 سی سی (معادل 8 میلی گرم) دگزامتازون به مرفین اضافه شده و سپس حجم داروها در تمام گروهها با آب مقطر به 6 سی سی رسانده و تزریق انجام می شد. پس از عمل، میزان درد بیماران برحسب مقیاس سنجش بصری درد ارزیابی شده و بر اساس آن، پتدین تجویز می گردید. میزان پتدین مصرفی در 24 ساعت اول در بخش اندازه گیری و ثبت می شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های کروسکال والیس و یو مان ویتنی انجام شد. یافته ها: متوسط مصرف پتدین بیماران در 24 ساعت اول در سه گروه نخست تفاوت چندانی نداشت، ولی در سه گروه دوم به تدریج با افزایش دوز مرفین، شدت درد و نیز دوز پتدین مصرفی کاهش می یافت، همچنین در هیچکدام از نقاط ارزشیابی درد، تفاوت معنی داری بین گروههای پنجم و ششم ملاحظه نگردید. نتیجه گیری: به نظر می رسد که استفاده از داروهای مرفین و دگزامتازون در تزریق اپیدورال پس از عمل دیسککتومی به واسطه کاهش احساس درد پس از عمل موجب کاهش مصرف داروهای مخدر می گردد. ABSTRACT: Introduction & Objective: Discectomy for nucleous pulposus herniation is one of he most surgeries in spinal column. In this surgical treatment, postoperative pain is a problem which results in more hospital stay and less daily activity. Postoperative pain control is difficult because opoids don't relieve moderate and severe pain alone. It is believed that corticosteroid and local anesthetic agents or narcotics improve sciatic pain. In this study we compare the effect of different doses of morphine and dexamethasone by placebo on post discectomy operative pain. Materials & Methods: This is a randomized double blind clinical trial in which 90 selected patients, ASA 1-2, with acute-onset herniated nucleus pulposus that were refractory to conservative treatment were enrolled. Subjects were randomly divided into 6 groups and underwent discectomy under equal general anesthesia. Before the closure operational incision, the first group received 5 cc lidocaine %2, second group 5cc normal saline third group 0.5 mg morphine and 8 mg dexamethasone, forth group 1mg morphine and 8 mg dexamethasone, fifth group 1.5 mg morphine and 8 mg dexamethasone, and the last group 2 mg morphine for every level of discectomy and 8mg dexamethasone . Drugs were flushed on dura matter and operation field. Volume of all drugs was increased to 6 cc by adding sterile distilled water. Postoperative back and radicular pain was scaled 6, 12, 18 and 24 hour after operation using visual analogue scale (VAS) and recoded analgesic requirement. Collected data was analyzed by SPSS software using Mann Whitney U and Kruskal-Wallis tests. Results: patients of group 1 to 3 did not showed significant changes in postoperative pain and consumption of analgesic, but when dose of morphine increased, these changes became significant especially in dose of 2 mg for every level of discectomy. Conclusion: It seems that Instillation of morphine and dexamethasone in epidural space after discectomy decreases patient’s postoperative pain which result in reduction in narcotic use. www KEYWORDS:Discectomy,Epidural,Morphine,Dexamethasone,Postoperative Pain 107 115 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-532&slc_lang=fa&sid=1 K Tavakol کامران توکل kamtavakol@yahoo.com 10031947532846004143 10031947532846004143 Yes AH Daneshi عبدالهادی دانشی 10031947532846004144 10031947532846004144 No K Karimzadeh Shirazi کامبیز کریم زاده شیرازی 10031947532846004145 10031947532846004145 No