fa تعییـن صحت سی تی اسکن در ارزیابی درگیری ورید ژوگولار بــه وسیله توده های گردنــی و عقده های لنفی متاستاتیک گردنی در بیماران مبتلا به سرطان های اولیــه سر و گردن تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: جهت درمان صحیح بیماران با توده های گردنی و لنف نودهای متاستاتیک گردن در تومورهای اولیه سر و گردن، مرحله بندی دقیق بیماری و بررسی پراکندگی غدد لنفاوی و گسترش خارج غده ای آنها از جمله تهاجم به ورید ژوگولار از اهمیت بسزایی در درمان و پیش آگهی برخوردار است. از آنجایی که سی تی اسکن به عنـوان شایعترین روش غیر تهاجمی است که به طور روتین جهت مرحله بندی و تعیین گسترش توده ها و لنف نودها به کار می رود، هدف از این مطالعه تعیین صحت سی تی اسکن در ارزیابی درگیری ورید ژوگولار به وسیله توده های گردنی و عقده های لنفی متاستاتیک گردنی در بیماران مبتلا به سرطان های اولیه سر و گردن بود. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی بر روی 46بیمار که با توده های گردنی بدخیم ناشی از تومورهای اولیه سر و گردن اعم از توده اولیه یا لنف نود متاستاتیک که در سال های 1384ـ 1383 به بیمارستان امیر اعلم تهران مراجعه و مورد سی تی اسکن با کنتراست طبق پروتکل مورد نظر قرار گرفته بودند و سپس عمل جراحی دایسکسیون گردن شده، انجام پذیرفت. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و شاخص های توصیفی و آزمون مجذور کای آنالیز گردید. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده از46 مورد عمل جراحی، 22 نفر چسبندگی و مجاورت با ژوگولار داشته اند. بر اساس تظاهرات غیر طبیعی سی تی اسکن درگیری ورید ژوگولار به وسیله توده ها در این 46 نفر به این ساب تایپ ها تقسیم شد؛ I میزان تماس یا مجاورت با ورید مساوی یا بیشتر از 270 درجه در 8 مورد بیمار، II میزان تماس یا مجاورت مساوی یا بیشتر از 180 درجه در 13 مورد، III کمپرسیون ورید 10 و جا به جایی در 3 مورد، IV محو شدن چربی بین ورید و توده 20 مورد، V عدم دیده شدن قسمتی از ورید در 7 مورد. بر این اساس حساسیت و اختصاصیت و ارزش اخباری مثبت برای تایپ I 34.4) درصد، 86.7 درصد، 80 درصد)، برای تایپ 59.1) II درصد، 66.7 درصد،72.2 درصد(، برای تایپ 57) III درصد، 62.5 درصد،54.4 درصد(، برای تایپ 91) IV درصـــد، 45.8 درصد، 60.5 درصد) و برای تایپ 38) Vدرصد، 88 درصد،70 درصد) بوده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که گرچه سی تی اسکن یک روش دقیق در تعیین درگیری تهاجم تومورها نیست، ولی می تواند در تشخیص اولیه، نشان دادن گستردگی تومورها و راه درمانی صحیح مفید باشد و نیز نشان داد که دو تایپ IV (محو شدن خط چربی بین توده و ژوگولار) و با درجات کمتری تایپ I (مجاورت بیش از 270 درجه) به عنوان معیارهای ارزشمند در سی تی اسکن جهت درگیری ورید ژوگولار به وسیله توده ها می تواند در نظر گرفته شود ABSTRACT: Introduction & Objective: Awareness of invasion of the walls of the cervical vessels by tumor is of great clinical importance before surgery. This study was designed to assess the diagnostic worth of Computed Tomography (CT) in distinguishing jugular vein (JV) invasion by oral –maxillofascial and neck malignant tumors. Material & Methods: CT with contrast was performed on 46 patients who had oral –maxillofascial and neck malignant tumors before surgical intervention. The CT appearance of all tumors was prospectively compared with surgical findings. Results: The abnormal CT manifestation of the patients with JV involvement consisted of 5 types: type I, tumor encasement of greater than 270 degrees of circumference of the jugular vein in 8 tumors type II, tumor encasement of greater than 180 degrees of circumference of the jugular vein in 13 tumors type III, compression of JV in 10 and displacement of JV in 3 tumors type IV, the segmental deletion of fat planes between tumor and JV in 20 tumors type V, obliteration of JV on segmental axial CT views in 7 tumors. The sensitivity, specificity and positive predicative value were 34.4%, 86.7% and 80% for type I, 59.1%, 66.7% and 72.2% for type II, 57%, 62.5% and 54.4% for type III, 91%, 45.8% and 60.5% for type IV and 38%, 88% and 70% for type V. In addition, correlation coefficient of JV for types I and IV was statistically significant. Conclusion: Although a variety of CT findings was helpful in assessing the JV but types I and IV had more accuracy. Our study demonstrated that although CT images were not an accurate and definite way of jugular vein assessment in head and neck tumors, they could be a useful approach in primary staging, tumoral extension and therapeutic management. Jugular vein,Computed Tomographyو Head and Neck Tumors 79 88 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-529&slc_lang=fa&sid=1 L Aghaghazvini لیلا آقاقزوینی 10031947532846004130 10031947532846004130 No H Sharifian هاشم, شریفیان 10031947532846004131 10031947532846004131 No H Mazaher حبیب مظاهر 10031947532846004132 10031947532846004132 No M Aghaghazvini مرتضی آقاقزوینی 10031947532846004133 10031947532846004133 No P Dabirmoghaddam پیمان دبیرمقدم 10031947532846004134 10031947532846004134 No SH Aghaghazvini شیرین آقاقزوینی 10031947532846004135 10031947532846004135 No M Assadi مجید اسدی assadipoya@yahoo.com 10031947532846004136 10031947532846004136 Yes