fa تغییر مراحل رفتاری در رژیم غذایی دریافت کالری متعادل: تأثیر سازه‌های موازنه تصمیم‌گیری و خودکارآمدی در زنان چاق یا دارای اضافه وزن تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: اثر بخشی سازه‌های مدل فرانظریه‌ای برای تغییر رفتارهایی غذایی به وسیله برخی مطالعه‌ها سئوال برانگیز شده است. هدف این مطالعه بررسی ارتباط میان سازه‌های خودکارآمدی و موازنه تصمیم‌گیری بود که این دو به عنوان متغیرهای واسطه انتقال در بین مراحل تغییر رفتار پیروی از رژیم غذایی دریافت کالری متعادل در میان زنان چاق و یا دارای اضافه وزن شهر یاسوج بود. روش بررسی: داده‌های پایه این مطالعه توصیفی‌ـ تحلیلی، مربوط به 447 زن چاق ویا دارای اضافه وزن بوده و با استفاده از روش خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند. بر اساس مدل فرا نظریه‌ای، افراد در تلاش‌ برای تغییر رفتار، از خلال مجموعه‌ای از مراحل شامل؛ پیش تاملی ، تاملی، آمادگی، عمل و نگهداری عبور می‌کنند و دو سازه مؤثر بر مراحل تغییر رفتار، خودکارآمدی و موازنه تصمیم گیری می‌باشد. متغیرهای دموگرافیک و تن سنجی و همچنین سازه های مراحل رفتار با استفاده از پرسشنامه های روا و پایا مورد سنجش قرار گرفتند. یافته‌ها: از متغیرهای دموگرافیک و تن‌سنجی، فقط توزیع تغییرات سطح سواد قبل از دبیرستان در بین مراحل رفتار(990، ~ 255=CI 95 درصد، 502=OR، 047/0= p) معنی‌دار بوده، تغییرات خود کارآمدی(0001/0=p 09/27=(425/4F)، موازنه تصمیم‌گیری(004/0=p 98/3=(394/4F) و فواید تغییر رفتار(0001/0=p 35/5=(430/4F) معنی‌داری بودند. تغییرات هزینه‌های تغییر رفتار معنی‌داری نبود(123/0=p 83/1=(400/4F). نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه، الگویی اختصاصی از سازه‌هایی مانند خودکارآمدی، موازنه تصمیم‌گیری و فواید تغییر را مورد تأیید قرار داد که حرکت زنان در بین مراحل پنج‌گانه تغییر رفتار پیروی از رژیم غذایی دریافت کالری متعادل را پیش‌بینی می‌کردند. Background & aim: The effectiveness of the Transtheoretical model for changing nutritional behavior has been questioned by some studies. The purpose of this study was to investigate the relationship between self-efficacy and decisional equilibrium and transfer among the stages of behavior change of a calorie balance intake among obese women inYasuj, Iran. Methods : The data of the present descriptive analytical study were baseline data of 447 obese or overweight who were selected using the random cluster method. Based on the Transtheoretical model, individuals pass stages of change, which are precontemplation, contemplation, preparedness, action and maintenance. Two other main constructs which affect the stages of behavior change are self-efficacy and decisional balance. Demographic and anthropometric variables and stages of change, self-efficacy, decisional equilibrium pros and cons related to calorie balance intake were measured using valid and reliable questionnaires. Results: The participants average age was 33.49 years. Neither demographic nor anthropometric variables changes were significant among the stages of behavior change except literacy level before high school ( P=.047,OR=.502, %95 CI=.255 ~ .990). A significant change was observed in self-efficacy ( F(4.425)= 27.09, P= .000),decisional equilibrium (F(4.394), P= .004), and pros (F(4.430)=5.33, P=000), while no significant change was observed among cons (F(4.400)=1.83, P=.123). Conclusion: The findings confirmed the specific model of self-efficacy, decisional equilibrium and pros which predict that the obese women transfer between the five stages of calorie balance intake. مراحل رفتار, خودکارآمدی, موازنه تصمیم‌گیری, فواید تغییر رفتار, هزینه‌های تغییر رفتار Transtheoretical model, stages of change, Self-efficacy, Decisional balance, pros and cons 902 920 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-10&slc_lang=fa&sid=1 Amdomohamad Mousavi عبدمحمد موسوی 1003194753284600505 1003194753284600505 No Social Determinants of Health Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Mohsen Shams محسن شمس 1003194753284600506 1003194753284600506 No Social Determinants of Health Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Mehdi Akbartabar Toori مهدی اکبرتبار طوری 1003194753284600507 1003194753284600507 No Social Determinants of Health Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Hossein Fallah zadeh حسین فلاح زاده 1003194753284600508 1003194753284600508 No Health vice-chancellor, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran, گروه مدیریت اجرایی، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Rashid Ghafari رشید غفاری 1003194753284600509 1003194753284600509 No Department of Statistics and Epidemiology, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Ali Mousavizadeh علی موسوی زاده 1003194753284600510 1003194753284600510 No Social Determinants of Health Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran, مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران MohammadAli Morowatisharifabad محمد علی مروتی شریف‌آباد 1003194753284600511 1003194753284600511 Yes Health Education and promotion Department, School of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazad, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران