fa تأثیر دگزامتازون و سرم نرمال سالین بر میزان کاهش سردرد پس از بی‌حسی نخاعی در عمل جراحی سزارین تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: سردرد پس از بی‌حسی نخاعی، یک مشکل ناخوشایند بوده که بیشتر در افراد جوان، مؤنث و باردار روی می‌دهد. پس ازانجام بِی‌حسی نخاعی به خصوص در زنان باردار و جوان دراعمال جراحی سزارین، عوارض متعددی از قبیل سردرد، کمردرد، تهوع و غیره دیده می‌شوند که علاوه بر مشکلات روحی و جسمی، باعث تأخیر در ترخیص بیماران و افزایش هزینه‌های بستری می‌گردد. هدف از این مطالعه تعیین تأثیر داروی دگزامتازون و سرم نرمال سالین بر میزان کاهش سر درد پس از بی‌حسی نخاعی در عمل جراحی سزارین می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی تصادفی یک سو کور خود شاهد بر روی 35 بیمار سنین 18 تا 45 سال بوده که در وضعیت فیزیکی 1 و 2 تقسیم‌بندی انجمن بیهوشی آمریکا قرار داشتند و در مدت 6 ماه در سال 1384 در بیمارستان آموزشی‌ـ درمانی امام سجاد(ع) یاسوج انجام شد. تمامی این بیماران پس از گرفتن بی‌حسی نخاعی به دنبال عمل جراحی سزارین دچار دردهای نواحی سر، گردن، یا کمر شده بودند و علی‌رغم مصرف داروهای مسکن، سرم درمانی و استراحت، بهبود نیافته بودند. لذا بدون آگاهی از نوع دارو، آمپول دگزامتازون 2/0 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به اضافه یک لیتر سرم نرمال سالین در مدت 2 ساعت دریافت نموده و میزان درد آنها بر اساس مقیاس بصری درد ، قبل و بعد از تزریق دارو بررسی شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون آماری تی زوجی آنالیز گردید. یافته‌ها: بیشترین شکایات بیماران بر حسب شیوع دردها شامل؛ سردرد( 28 نفر، 5/87 درصد)، سرگیجه(19 نفر، 3/59 درصد)، کمردرد(18 نفر، 2/56 درصد) و درد شانه و گردن( 8 نفر، 25 درصد) بودند. میانگین نمره درد بیماران8/1±5/6 بود که پس از درمان به 2/1±6/1 کاهش یافت که این کاهش معنی‌دار بود(1 00/0p< ). نتیجه‌‌گیری: به نظر می‌رسد استفاده از داروی دگزامتازون در بهبود دردهای ناشی از بی‌حسی نخاعی در مواردی که درد بیماران به روش‌های معمول جواب نداده باشد، باعث بهبود سریع بیماران می‌گردد. Introduction & Objective: Post dural puncture headache (PDPH) is a bothersome complication of spinal anesthesia specially in young parturient women after cesarean, which causes not only psychotic and somatic problems, but also increases hospital costs due to delay in patients discharge from hospital. The purpose of this study was to determine the effect of dexamethasone in improvement of complications of PDPH after spinal anesthesia in cesarean section. Materials & Methods: This is a randomised clinical trial in which 35 cases of parturient women, aged 21-44 years, who developed pain in head (PDPH), lumbar, shoulder, or more than one site due to spinal anesthesia after cesarean section in spite of consumption of NSAID drug, opoid, bed rest, rehydration. They received intravenously drip dexamethasone 0.2mg/kg (maximum 16mg) in one liter of normal saline for 2 hours. Visual analogue scale (0=no pain, 10=most unbearable pain) for patients before and after dexamethasone therapy was used and recorded. Results: The most common complaints of patients were headache (87.5%), low back pain (56.2%), shoulder and neck pain (25%). Results showed that mean of VAS pain score before tretment was 6.5±1.8 and decreased to 1.6±1.2 after treatment indicating a decrease of 77% in pain among the subjects. Conclusion: The advantage of dexamethasone therapy in comparisn with routine supportive therapy is the greater rapidity in pain relief and earlier release of patients from hospital. سزارین, دگزامتازون, سردرد پس از بی‌حسی نخاعی Cesarean Section, Dexamethasone,Headache after Spinal Anesthesia 87 94 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-52&slc_lang=fa&sid=1 K Tavakol کامران توکل kamtavakol@yahoo.com 10031947532846003324 10031947532846003324 Yes P Ghaffari پروین غفاری 10031947532846003325 10031947532846003325 No A Hassanzadeh اکبر حسن‌زاده 10031947532846003326 10031947532846003326 No