fa بررسی ترکیبات شیمیایی و خصوصیات ضدمیکروبی روغن فرار گیاه رزماری به تنهایی و در ترکیب با لیزوزیم، علیه لیستریا مونوسیتوژنز تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: رزماری از خانواده نعناع و لیزوزیم به عنوان عامل ضد باکتری طبیعی در میکروب‌شناسی غذا مورد توجه می‌باشند. این مطالعه با هدف شناسایی ترکیبات و بررسی اثرات ضدلیستریایی روغن فرار رزماری به تنهایی و به صورت ترکیب بالیزوزیم جهت ارتقای اثرات ضدلیستریایی دو ماده مذکور و استفاده از نتایج حاصل از این بررسی به منظور تعمیم در مدل‌های غذایی و تبدیل این روش‌های آزمایشگاهی به روش کاربردی در خط تولید مواد غذایی در آینده صورت پذیرفت. مواد وروش‌ها: این یک مطالعه تجربی است که در سال 1388 در دانشگاه ارومیه انجام شد. پس از شناسایی گیاه رزماری، روغن فرار به روش تقطیر با آب استخراج و ترکیبات آن با دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی شناسایی گردید. فعالیت ضد باکتریایی روغن فرار علیه لیستریا مونوسیتوژنز به تنهایی و به صورت ترکیبی با لیزوزیم در pH های 5، 6 و7 به روش رقت‌سازی میکروبراث بر اساس تعیین حداقل غلظت بازدارنده در سه بار، تکرار و محاسبه میانگین ارزیابی گردید. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون آماری آنالیز واریانس یک طرفه تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: 05/98 درصد ترکیبات روغن رزماری شناسایی گردید. ترکیبات اصلی شامل؛ آلفاـ پینن، 1 و 8ـ سینئول، وربنون، کامفر، بورنئول، 3ـ اکتانون، کامفن و لینالول بود. ممانعت از رشد روغن رزماری علیه باکتری در 5=pH بارزتر و حداقل غلظت ممانعت کننده برابر با 225 میکروگرم در میلی‌لیتر بود. حداقل غلظت ممانعت کننده در 5=pH برابر 640 میکروگرم در میلی‌لیتر و در7=pH ممانعتی دیده نشد. لیزوزیم تیمار شده با حرارت 80 درجه سانتی‌گراد در pHمذکور، حداقل غلظت بازدارنده را به 160 میکروگرم در میلی‌لیتر تقلیل داد. نتیجه‌گیری: روغن رزماری با ترکیب شیمیایی شناخته شده به تنهایی و به طور ترکیبی با لیزوزیم معمولی و تیمار شده علیه لیستریا مونوسیتوژنز ممانعت کننده می‌باشد. ترکیب لیزوزیم و به خصوص لیزوزیم تیمارشده با روغن رزماری، اثر ضد لیستریایی را افزایش می‌دهد. Introduction & Objective: Rosmarinus officinalis L. as a member of the Lamiaceae family and lysozyme as a natural antibacterial agent is important in food microbiology, because of its characteristics. The aim of the present study was to determine the chemical composition and anti-listerial activity of Rosmarinus officinalis essential oil (REO) alone and in combination with lysozyme for enhancement of anti-listerial activity of both substances. Materials & Methods: Rosmarinus officinalis L. was purchased from a local grocery store at Shahrekord and was identified by the Institute of Medicinal Plants, ACECR. The air-dried aerial parts were subjected to hydrodistillation using a Clevenger apparatus to obtain essential oil and yielded oil was analyzed by GC/MS. Antibacterial activity (on basis of Minimum Inhibitory Concentration (MIC) of REO was studied separately and in combination with unheated lysozyme (L) and heat-treated lysozyme (HTL) on Listeria monocytogenes at different pH (5, 6 and 7) by a micro-broth dilution assay. The collected data were analyzed by SPSS software. Results: In the current study, 98.05% of constituents of the essential oil were identified. The major components were α-pinene (14.06%), 1,8-cineole (13.62%), verbenone (11.2%), camphor (10.51%), borneol (7.3%), 3-octanone (7.02%), camphene (5.46%) and linalool (5.07%). The inhibitory action of REO was stronger at lower pH especially 5 (MIC=225 μg/mL). Inhibition by L at pH 5 was 640 μg/mL but no inhibition was seen at pH 7. HTL resulted in more effective inhibition than L, especially at pH 5 and heat-treatment 80˚C (MIC: 160 μg/mL). Conclusion: Combination of L + REO and particularly HTL + REO was led to enhancement of bacterial inhibition. It was concluded that REO by the identified chemical composition was effective alone or in combination with L or HTL on Listeria monocytogenes as a food-borne pathogen. روغن فرار رزماری, لیزوزیم , لیستریا مونوسیتوژنز Rosmarinus officinalis essential oil, Lysozyme, Listeria Monocytogenes 1 11 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-438&slc_lang=fa&sid=1 SS Saei Dehkordi سید سیاوش ساعی دهکردی smazdak@yahoo.com 10031947532846003043 10031947532846003043 Yes H Tajik حسین تاجیک 10031947532846003044 10031947532846003044 No M Moradi مهران مرادی 10031947532846003045 10031947532846003045 No A Jafari Dehkordi افشین جعفری دهکردی 10031947532846003046 10031947532846003046 No S Ghasemi سارا قاسمی 10031947532846003047 10031947532846003047 No