fa تأثیرآموزش تغذیه به مادران بر الگوی غذایی کودکان نوپای 30-12 ماهه تخصصي Special پژوهشي Research چکیده: مقدمه و هدف: تغذیه در سال‌های نخستین زندگی دارای اهمیت خاصی بوده و مادران دارای نقش برجسته ای در رشد و تکامل کودکان می باشند. هدف این پژوهش تأثیر آموزش تغذیه به مادران بر الگوی غذایی کودکان نوپای 30ـ12 ماهه می‌باشد. مواد و روش‌ها: این یک مطالعه نیمه‌تجربی می‌باشد که در سال 1385 انجام گرفت، نمونه‌ها شامل 242 مادر و کودک نوپای آن‌ها بود که به مراکز بهداشتی ـ درمانی منطقه 4 تهران مراجعه می‌کردند. تخصیص نمونه به مراکز به روش نسبتی جمعیت بوده. سپس نمونه‌ها به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. گردآوری اطلاعات، یک‌بار در ابتدای نمونه‌گیری و بار دیگر یک ماه پس از اتمام مداخله با استفاده از سه ابزار پرسش‌نامه، ترازو و متر نواری صورت گرفت. در طی سه ماه، مادران پنج بار در برنامه آموزش تغذیه شرکت نموده و پرسش نامه بسامد خوراک را تکمیل نمودند. پژوهشگر پس از دریافت فرم بسامد در هر نوبت، آموزش‌های لازم را به مادران گروه مداخله به صورت چهره به چهره ارایه می‌نمود. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS وآزمون‌های آماری کای دو، تی زوجی وآنالیز واریانس داده‌های تکراری تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها: قبل از مداخله امتیاز پرسش‌نامه نحوه تغذیه (859/6) و امتیاز Z (789/2) بود و پس از مداخله امتیاز پرسش‌نامه نحوه تغذیه (983/7 ) و امتیاز Z (722/1) شد. قبل از مداخله از نظر مصرف گوشت، قند و چربی، امتیاز پرسش‌نامه نحوه تغذیه و امتیاز Z اختلاف معنی‌داری بین دو گروه وجود نداشت، ولی پس از مداخله از نظرمصرف گوشت و قند و چربی، امتیاز پرسش‌نامه نحوه تغذیه و امتیاز Z اختلاف معنی‌داری بین دو گروه مشاهده شد(001/0=p). بحث و نتیجه گیری :قبل از مداخله در دوگروه مصرف گوشت و قند، چربی بیش از مقدار طبیعی بوده که پس از مداخله در گروه مداخله کاهش و مصرف میوه و سبزیجات افزایش یافت. امتیاز نحوه تغذیه قبل از مداخله در هر دو گروه در حد متوسط بوده که پس از مداخله در گروه مداخله افزایش یافت.امتیاز Zقبل از مداخله افزایش وزن را در دو گروه نشان داد که پس از مداخله در گروه مداخله کاهش یافت . واژگان کلیدی: آموزش تغذیه، الگوی غذایی، کودک نوپا ABSTRACT: Introduction & Objective: Considering the importance of nutrition in early years and mother’s prominent role ,the objective of the present study was to evaluate the impact of nutritional education to mothers on 12-30 months toddlers food pattern. Materials & Methods: In this quasi-exprimental study subjects were consisted of 242 mothers with their 12-30 months toddlers who were referring to health-care centers in Tehran, Iran, in 2006. After defining the number of the samples, allocation of each health-care center was done by PPS1 method and then sequentially distributed into two groups, intervention and control. Data collection was done in two stages: at the beginning of the study and one month after intervention by three tools 1)questionnaire 2)scale 3)tape meter. During three months, mothers who participated in nutrition education program completed the FFQ. The researcher gave adequate comments to intervention group by face to face teaching. Data analysing was done by chi-squre, paired t.test & analysis of variance of repeated measures. Results: Before intervention, condition of food score was 6.859 and Z score was 2.789. After intervention, the conditionof food score was 7.983 and Z score was found to be 1.722. Before the intervention, in both groups, meat, fat, and sugar consumption was higher than normal ranges. After the intervention, fruit and vegetable consumption was increased. Before intervention, the condition of food questionnaire score was in middle range in two groups while the condition in intervention group was increased after intervention. Conclusion: Z score before intervention in two groups shows overwieght, but after the intervention lossing of wieght was seen. واژگان کلیدی: آموزش تغذیه, الگوی غذایی, کودک نوپا KEYWORDS:Nutrition Education, Pattern Food,Toddler 79 89 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-411&slc_lang=fa&sid=1 R Gashmard رقیه گشمرد roqayeh_512@yahoo.com 10031947532846002894 10031947532846002894 Yes Z Kashani nia زهرا کاشانی نیا 10031947532846002895 10031947532846002895 No F Sajedi دکتر فیروزه ساجدی 10031947532846002896 10031947532846002896 No M Rahgozar دکتر مهدی رهگذر 10031947532846002897 10031947532846002897 No