fa اثر عصاره متانولی مریم نخودی شرقی بر شاخص تنش اکسایشی و سطح سرمی‌آنزیم‌های عملکردی کبد در موش‌های صحرایی مبتلا به دیابت تجربی تخصصي Special پژوهشي Research چکیده زمینه و هدف: دیابت بیماری مزمنی است که با کاهش ترشح انسولین ناشی از اختلال در عملکرد سلول بتا در پانکراس یا افزایش مقاومت به انسولین مشخص می‌شود. هدف این مطالعه بررسی اثر عصاره متانولی مریم نخودی شرقی بر شاخص تنش اکسایشی و سطح سرمی آنزیم‌های عملکردی کبد در موش‌های صحرایی مبتلا به دیابت تجربی بود. روش بررسی: این مطالعه تجربی بر روی 32 سر موش صحرایی نر سفید با وزن متوسط 240ـ200 گرم به طور تصادفی در چهار گروه هشت تایی، کنترل (رت‌های نرمال)، دیابتی (تزریق یک دوز 60 میلی گرم بر کیلو گرم استرپتوزوتوسین به صورت داخل صفاقی و بدون دریافت عصاره)، تیمار سالم ( رت‌های سالم همراه با دریافت روزانه عصاره با دوز 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن به روش گاواژ) و تیمار دیابتی (تزریق یک دوز 60 میلی گرم بر کیلوگرم استرپتوزوتوسین به صورت داخل صفاقی و دریافت روزانه عصاره با دوز 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن به روش گاواژ) قرار گرفتند، انجام شد. در پایان دوره تیمار21 روزه، خونگیری از حیوانات و نمونه‌برداری از بافت کبد آن‌ها انجام شد. سرانجام میزان گلوکز خون، غلظت مالون دی آلدهید بافت کبد و آنزیم‌های کبدی تمامی‌گروه‌ها اندازه‌‌گیری شدند. داده‌ها با آزمون آماری تحلیل واریانس یک طرفه تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: با مصرف عصاره مریم نخودی شرقی، غلظت سرمی ‌گلوکز در گروه‌های دیابتی تیمار شده نسبت به گروه کنترل دیابتی به طور معنی‌داری کاهش یافت(01/0p<). کاهش معنی‌داری در سطح مالون دی‌آلدهید بافت کبد گروه دیابتی تیمار شده نسبت به گروه دیابتی مشاهده شد(05/0p<). کاهش معنی‌دار در فعالییت AST و ALTغلظت در گروه‌ دیابتی تیمار شده نسبت به گروه کنترل دیابتی نیز مشاهده شد(001/0p<). نتیجه‌گیری: آنزیم‌های کبدی عصاره متانولی مریم نخودی شرقی دارای خواص ضد دیابتی بوده و بنابر این احتمالاً در حفاظت از بافت کبد در مقابل آسیب های استرس اکسیداتیو ناشی از دیابت القا شده با استرپتوزوتوسین مفید می‌باشد. واژه‌های کلیدی: دیابت، مریم نخودی شرقی، آنزیم‌هایی کبدی، استرپتوزوتوسین Abstract Background & aim: Diabetes is a metabolic disorder characterized by hyperglycemia resulting from perturbation in insulin secretion, action or both. The aim of this study was to investigate the effects of methanol extract of Teucrium orientale on blood glucose and liver damage markers in streptozotocin diabetic rats. Methods: In this experimental research 32 male albino Wistar rats, with body weights of 200 – 240 g were randomly allocated into four groups with 8 rats per each. Control group (normal rats), diabetic rats (received STZ in single dose 60 mg/kg bw, intraperitoneal way and without receive extract), treated normal rats (received T. orientale 200 mg/kg bw, oral gavage) diabetic treated rats (received STZ in single dose 60 mg/kg bw, intraperitoneal way and received T. orientale 200 mg/kg bw, oral gavage). Afterwards 21 days, blood glucose, malondialdehyde (MDA) in liver and the activity of the liver enzymes (ALT ،AST،ALP( were evaluated. The collected data were analyzed using SPSS software via the one-way ANOVA. Resulths: This study demonstrated that sSerum levels of glucose in T. orientale treated diabetic group (222 ± 9.8) were significantly lowerdecreased than in comparison with diabetic ratsgroup (572 ± 8) (P < 0.01).The MDA level in T. orientale treated diabetic group (1.01 ± 0.04) were significantly decreased in comparison with diabetic rats (1.25± 0.54) (P < 0.05). The ALT, AST and ALP levels in T. orientale treated diabetic group were also significantly decreased compared with diabetic rats (P < 0.01). Conclusion: Methanol extract of T. orientale had antidiabetic effects and consequently might alleviate the liver damage caused by streptozotocin-induced diabetes mellitus. Keywords: Diabetes, Teucrium orientale, ALT, AST, ALPLiver enzymes, streptozotocin واژه‌های کلیدی: دیابت, مریم نخودی شرقی, آنزیم‌هایی کبدی, استرپتوزوتوسین Keywords: Diabetes, Teucrium orientale, ALT, AST, ALPLiver enzymes, streptozotocin 135 145 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-306&slc_lang=fa&sid=1 N Tahmasebpour ناهیده طهماسب پور 10031947532846002125 10031947532846002125 No GH Dehghan غلامرضا دهقان gdehgh@tabrizu.ac.ir 10031947532846002126 10031947532846002126 Yes MA Hosseinpour Feizi محمد علی حسین پورفیضی، 10031947532846002127 10031947532846002127 No H Monirinasab حنانه منیری نسب 10031947532846002128 10031947532846002128 No