Armaghane Danesh

fa بررسی تأثیر شدت نور و دمای رنگ نور محیط بر آسایش حرارتی و میزان ضربان قلب پرستاران Investigating the Effect of Light Intensity and Color Temperature of Ambient Light on tThermal Comfort and Heart Rate of Nurses پرستاری-روانپرستاری Nursery- Psychology پژوهشي Research زمینه و هدف: محیط‌های درمانی به عنوان فضاهای کاری پرمخاطره و پرتنش، نیازمند طراحی هوشمندانه سیستم‌های نورپردازی هستند، چرا که شرایط نوری نامناسب می‌تواند با تأثیر بر آسایش حرارتی، به عنوان شاخصی کلیدی در رضایت شغلی و بهره‌وری و ضربان قلب، به عنوان نشانگر فیزیولوژیک استرس و خستگی، سلامت و عملکرد پرستاران را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد. لذا هدف از این مطالعه تعیین و بررسی تأثیر شدت نور و دمای رنگ نور محیط بر آسایش حرارتی و میزان ضربان قلب پرستاران بود. روش بررسی: این پژوهش تجربی در یک دوره چهارماهه در کلینیک تخصصی شهر ایلام با مشارکت ۶۰ پرستار زن انجام شد. تأثیر مستقل و ترکیبی دو سطح شدت نور(۳۰۰ و ۷۵۰ لوکس) و سه سطح دمای رنگ نور(۲۷۰۰، ۴۰۰۰ و ۷۸۰۰ کلوین) بر شاخص‌های آسایش حرارتی و فیزیولوژیک پرستاران در شرایط دمایی ثابت (۲۵ درجه سانتی‌گراد) بود. شرکت‌کنندگان به دو گروه ۳۰ نفره(بر اساس شدت نور) و سپس به سه زیرگروه ۱۰ نفره(بر اساس دمای رنگ نور) تقسیم شدند. فرآیند آزمایش شامل مراحل آشنایی، سازگاری حرارتی، انجام فعالیت‌های شغلی، تکمیل پرسشنامه استاندارد آسایش حرارتی ASHRAE و اندازه‌گیری پارامترهای فیزیولوژیک(دمای بدن و ضربان قلب) بود. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون‌های آماری آنالیز واریانس دو طرفه، تحلیل واریانس چندمتغیره(آزمایش‌های فاکتوریال بین موردی)، کولموگوروف ـ اسمیرنف، ام باکس، لوین، لامدای ویلکز و فیشر تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد  میزان شدت نور محیط تأثیر معنی‌داری بر میزان ضربان قلب پرستاران و احساس آسایش حرارتی حین انجام فعالیت در محل کار دارد(05/0p<، 953/151=(54/1)F) و (05/0p<، 150/12=(54/1)F). هم‌چنین نتایج تحلیل مانوا نشان داد که فاکتور دمای رنگ نور محیط تأثیر معنی‌داری بر میزان ضربان قلب و آسایش پرستاران حین انجام کار به ترتیب برابر(05/0p<، 688/60=(54/2)F) و (05/0p<، 482/4=(54/2)F)) دارد. از طرفی اثر متقابل فاکتور شدت نور محیط و فاکتور دمای رنگ نور محیط با مقدار(05/0p<،520/9=(54/2)F) و (05/0p<، 282/3=(54/1)F) یک فاکتور تأثیرگذار بر میزان ضربان قلب پرستاران و احساس آسایش حرارتی  پرستاران حین انجام فعالیت در فضاهای درمانی است. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که ترکیب بهینه شدت نور ۷۵۰ لوکس و دمای رنگ ۴۰۰۰ کلوین به‌ عنوان مطلوب‌ترین شرایط نوری، هم‌زمان کمترین میزان ضربان قلب و بالاترین سطح آسایش حرارتی را برای پرستاران فراهم می‌کند. این یافته‌ها مؤید آن است که طراحی هوشمندانه سیستم‌های نورپردازی بر مبنای پارامترهای بهینه‌شده می‌تواند با کاهش استرس فیزیولوژیک و ارتقای آسایش حرارتی، به بهبود کیفیت محیط کاری پرستاران و در نهایت ارتقای کیفیت خدمات درمانی بینجامد. بر این اساس، بازنگری در استانداردهای نورپردازی فضاهای درمانی و به‌کارگیری ترکیب پیشنهادی این پژوهش در بخش‌های مختلف بیمارستانی توصیه می‌شود.   Background & aim: Healthcare environments, characterized by their high-stress and high-risk nature, demand intelligent lighting design strategies. Inadequate lighting conditions can significantly affect thermal comfort—an essential determinant of job satisfaction and productivity—and heart rate, a physiological marker of stress and fatigue. These factors collectively influence the health and performance of nursing staff. Accordingly, the present study aimed to investigate the impact of ambient light intensity and correlated color temperature (CCT) on nurses’ thermal comfort and heart rate. Methods: The present experimental study was conducted over a four-month period in a specialized clinic in Ilam, Iran, involving 60 female nurses. The research examined both the independent and interactive effects of two illuminance levels (300 lux and 750 lux) and three CCT levels (2700 K, 4000 K, and 7800 K) on thermal comfort and physiological indicators under a controlled ambient temperature of 25°C. Participants were divided into two primary groups based on illuminance level (n=30 each), and subsequently into three subgroups (n=10) according to CCT. The experimental procedure included orientation, thermal adaptation, performance of routine nursing tasks, completion of the standardized ASHRAE thermal comfort questionnaire, and measurement of physiological parameters (body temperature and heart rate). Data were analyzed using two-way ANOVA, multivariate analysis of variance (MANOVA), factorial between-subjects tests, Kolmogorov–Smirnov test, M-Box, Levene’s test, Wilks’ Lambda, and Fisher’s exact test. <a name="_Hlk219150497">Results:</a> The findings revealed that ambient light intensity had a statistically significant effect on both heart rate (F(1,54)=151.953, p<0.05) and thermal comfort (F(1,54)=12.150, p<0.05). MANOVA results further indicated that CCT significantly influenced heart rate (F(2,54)=60.688, p<0.05) and thermal comfort (F(2,54)=4.482, p<0.05). Moreover, the interaction between illuminance and CCT was found to be a significant factor affecting both heart rate (F(2,54)=9.520, p<0.05) and thermal comfort (F(1,54)=3.282, p<0.05) during work activities in clinical settings. Conclusion: The optimal combination of 750 lux illuminance and 4000 K CCT emerged as the most favorable lighting condition, yielding the lowest heart rate and highest thermal comfort among nurses. These findings underscore the importance of evidence-based lighting design in healthcare environments. Implementing optimized lighting parameters can reduce physiological stress, enhance thermal comfort, and ultimately improve the quality of the work environment and healthcare delivery. Based on these results, a revision of lighting standards in clinical settings and adoption of the proposed configuration across hospital departments is strongly recommended.   شدت نور, دمای رنگ نور, آسایش حرارتی, ضربان قلب, پرستاران. Light intensity, Light color temperature, Thermal comfort, Heart rate, Nurses. 484 502 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3125-1&slc_lang=fa&sid=1 K Fatahi کارن فتاحی karenfatahi@yahoo.com 4501172398 100319475328460032960 Yes Department of Architecture, II.c., Islamic Azad University, Ilam, Iran. گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران M Beigi مریم بیگی Beigimaryam35@gmail.com 5810081754 100319475328460032961 No Department of Architecture, II.c., Islamic Azad University, Ilam, Iran. گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران