Armaghane Danesh

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و هیجان مدار بر کیفیت زندگی در مراقبین بیماران مبتلا به سرطان Comparing the efficacy of cognitive behavioral therapy and emotional focused therapy on quality of life in caregivers of cancer patients پرستاری-روانپرستاری Nursery- Psychology كاربردي Applicable چکیده زمینه: مراقبین بیماران مبتلا به سرطان  با چالش‌ها و عوامل استرس‌زای زیادی روبرو هستند و همواره در معرض خطرات قابل توجه مرتبط با بار مراقبت قرار می‌گیرند که این اثرات منفی بر جنبه‌های مختلف زندگی‌ آنها قابل مشاهده است. بر اساس پیشینه، درمان شناحتی رفتاری و درمان هیجان‌مدار هر کدام بر کیفیت زندگی مؤثر است، اما در زمینه کاربرد این درمان‌ها و مقایسه آن‌ها در جامعه مورد تحقیق شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان هیجان‌مدار بر  کیفیت زندگی در مراقبین بیماران مبتلا به سرطان انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه همراه با پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی مراقبین بیماران مبتلا به سرطان بود که از خدمات بنیاد نیکوکاری کنترل سرطان ایرانیان (مکسا) شهر مشهد در سه ماه آخر سال 1402 برای بیماران خود بهرمند می‌شدند. از جامعه آماری مذکور تعداد 45  نفر دارای شرایط ورود به پژوهش با روش نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند. سپس به صورت تصادفی در 3 گروه 15 نفره، (30 نفر در 2 گروه آزمایش و 15 نفر در گروه گواه) جایگزین شدند. از شاخص کیفیت زندگی (SF-36) جهت جمع‌آوری اطلاعات و به عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری استفاده شد. پروتکل‌ها شامل درمان شناختی رفتاری (یونگ و همکاران، 2008) به صورت 10 جلسه 90 دقیقه‌ای هفته‌ای یک بار و درمان هیجان‌مدار (گرینبرگ، 20010) به صورت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای هفته‌ای یک بار بودند؛ در حالی که گروه گواه هیچگونه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرنی و نرم افزار SPSS نسخه 27 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج  نشان داد که هر دو درمان شناختی رفتاری و درمان هیجان مدار بر برخی از مؤلفه‌های کیفیت زندگی مراقبین بیماران مبتلا به سرطان مؤثر است (05/0>p). براساس نتایج مقایسه های زوجی بدست آمده میانگین نمرات عملکرد جسمانی و عملکرد اجتماعی و درد گروه درمان شناختی رفتاری به طور معنی‌داری بیشتر از افراد گروه گواه است (05/0>p). تفاوت بین میانگین نمرات سایر متغیرها در بین گروه‌ها معنی‌دار نمی‌باشد (05/0<p). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش هر دو درمان بر کیفیت زندگی در مراقبین بیماران مبتلا به سرطان تأثیر معناداری دارند و بنابراین می توان در یاری رساندن به جامعه مذکور این مداخلات را به کار گرفت. کلیدواژه‌ها:  کیفیت زندگی، درمان هیجان‌مدار، درمان شناختی ‌رفتاری، مراقبین بیماران مبتلا به سرطان   Background: Caregivers of cancer patients face many challenges and stressors and are always exposed to significant risks related to the burden of care, which can have negative effects on various aspects of their lives. According to the literature, cognitive behavioral therapy and emotion-focused therapy are both effective on quality of life, but there is a research gap in the application of these treatments and their comparison in the study population. Objective: The present study aimed to compare the effectiveness of cognitive behavioral therapy and emotion-focused therapy on quality of life in caregivers of cancer patients. Method: The research method was a semi-experimental pre-test-post-test with a control group and a two-month follow-up. The statistical population included all caregivers of cancer patients who benefited from the services of the Iranian Cancer Control Charity Foundation (MACSA) in Mashhad for their patients in the last three months of 1402. From the aforementioned statistical population, 45 people who met the conditions for entering the study were included in the study using purposive sampling. Then, they were randomly assigned to 3 groups of 15 people (30 people in 2 experimental groups and 15 people in the control group). The quality of life index (SF-36) was used to collect data and as a pre-test, post-test and follow-up. The protocols included cognitive behavioral therapy (Yung et al., 2008) in 10 90-minute sessions once a week and emotion-focused therapy (Greenberg, 20010) in 8 90-minute sessions once a week; while the control group did not receive any intervention. The data were analyzed using the repeated-measures analysis of variance statistical test and the Bonferroni post-hoc test and SPSS version 27 software. Findings: The results showed that both cognitive behavioral therapy and emotion-focused therapy are effective on some components of the quality of life of caregivers of cancer patients (p<0.05). Based on the results of pairwise comparisons, the mean scores of physical functioning, social functioning, and pain in the cognitive behavioral therapy group were significantly higher than those in the control group (p<0.05). The difference between the mean scores of other variables between the groups was not significant (p<0.05). Conclusion: According to the research findings, both treatments have a significant effect on the quality of life in caregivers of cancer patients, and therefore, these interventions can be used to help the aforementioned community. Keywords: Quality of life, emotion-focused therapy, cognitive behavioral therapy, caregivers of cancer patients   کیفیت زندگی, درمان هیجان‌مدار, درمان شناختی ‌رفتاری, مراقبین بیماران مبتلا به سرطان Quality of life, emotion-focused therapy, cognitive behavioral therapy, caregivers of cancer patients 0 0 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3114-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad Reza Khodabakhsh Mohamad Reza Khodabakhsh محمدرضا خدابخش khodabakhsh@ut.ac.ir 0945797559 100319475328460033174 Yes Department of psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran دانشگاه تهران Arezoo Habibi Kilak Arezoo Habibi Kilak آرزو حبیبی کیلک آرزو حبیبی کیلک MR_KHODABAKHSH@YAHOO.COM 0945797668 100319475328460033175 No Department of psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran تهران