Armaghane Danesh

fa بررسی تنوع آناتومیکی، شیوع و الگوی پنوماتیزاسیون پایه نوری با استفاده از CBCT Study of Anatomical Variation, Prevalence, and Pattern of Optical Base Pneumatization Using CBCT بالینی-جراحی Clinical Surgery پژوهشي Research زمینه و هدف: پایه نوری یک ساختار استخوانی کلیدی در قاعده جمجمه است که به دلیل نزدیکی به عصب بینایی و شریان کاروتید داخلی و ارتباط با سینوس‌های پارانازال(اتموئیدی، اسفنوئیدی و سلول‌های اونوئیدی)، در جراحی‌های پاراسلار اهمیت دارد. پنوماتیزاسیون پایه نوری می‌تواند خطر عوارض جراحی مانند آسیب به عصب بینایی را افزایش دهد. لذا هدف از این مطالعه تعیین و بررسی تنوع آناتومیکی، شیوع و الگوهای پنوماتیزاسیون پایه نوری با استفاده از تصاویر CBCT در جمعیت شهر یاسوج بود. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی ـ مقطعی که در سال 1402 انجام شد. اطلاعات مربوط به 339 بیمار که از آرشیو کلینیک‌های رادیولوژی فک و صورت یاسوج با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، تصاویر CBCT جمع‌آوری شد، تصاویر مستقیم بر روی مانیتور پایش شدند. تصاویر CBCT در سه صفحه ساژیتال، کرونال و اگزیال بررسی شدند. شناسایی پنوماتیزاسیون و فراوانی الگوهای آن براساس متغیرهای جنسیت بیماران و الگوهای پنوماتیزاسیون اسفنوئیدی، اتموئیدی و سلول‌های اونوئیدی به صورت دو طرفه به وسیله پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و رادیولوژیست فک و صورت انجام شد. داده‌های جمع‌آوری شده با ستفاده از  آزمون‌های تی‌تست و مجذور کای انجام شد. یافته‌ها: در این مطالعه، تصاویر CBCT از 339 بیمار(30/64 درصد زن، 70/45 درصد مرد) بررسی شد. پنوماتیزاسیون پایه نوری در90/69 درصد بیماران(60/58 درصد زن، 40/41 درصد مرد) مشاهده شد. شایع‌ترین الگو، پنوماتیزاسیون اسفنوئیدی دوطرفه (20/16 درصد) بود، سپس یک‌طرفه سمت راست(30/15) و یک‌طرفه سمت چپ(20/6 درصد). تفاوت جنسیتی تنها در الگوی اسفنوئیدی معنی‌دار بود(02/0=p). الگوهای اتموئیدی و اونوئیدی سل تفاوت جنسیتی معنی‌داری نشان ندادند(05/0p>). نتیجه‌گیری: آگاهی از شیوع و الگوهای پنوماتیزاسیون پایه نوری، شامل؛ انواع اسفنوئیدی، اتموئیدی و اونوئیدی سل، برای کاهش عوارض جراحی‌های پاراسلار، مانند آسیب‌های عصبی ـ عروقی و نشت مایع مغزی ـ نخاعی، حیاتی است. این مطالعه با ارایه طبقه‌بندی دقیق الگوهای پنوماتیزاسیون و توصیه به استفاده از سیستم‌های هدایت جراحی و گزارش‌دهی استاندارد رادیولوژی، به بهبود ایمنی و شخصی‌سازی پروتکل‌های جراحی قاعده جمجمه کمک می‌کند.   Background & aim: The optic pedicle is a key bony structure at the base of the skull that is essential in parasellar surgeries due to its proximity to the optic nerve and internal carotid artery and its connection to the paranasal sinuses (ethmoid, sphenoid, and occipital cells). Optic pedicle pneumatization can increase the risk of surgical complications such as optic nerve damage. Therefore, the aim of the present study was to determine and investigate the anatomical diversity, prevalence, and patterns of optic pedicle pneumatization using CBCT images in the population of Yasuj, Iran. Methods: In the present descriptive-cross-sectional study conducted in 2022, information on 339 patients were collected from the archives of the maxillofacial radiology clinics of Yasuj using a simple random sampling method. CBCT images were collected, and the images were directly monitored on the monitor. CBCT images were examined in three sagittal, coronal, and axial planes. Identification of pneumatization and the frequency of its patterns based on the variables of the patients' gender and the pneumatization patterns of sphenoid, ethmoid, and odontoid cells was performed bilaterally by an otolaryngologist and a maxillofacial radiologist. The collected data were analyzed using t-test and chi-square tests. Results: In the present study, CBCT images of 339 patients (64.30% female, 35.70% male) were analyzed. OS pneumatization was observed in 69.90% of patients (58.60% female, 41.40% male). The most common pattern was bilateral sphenoidal pneumatization (16.20%), followed by unilateral right-sided (15.30%) and unilateral left-sided (6.20%). Gender differences were significant only for the sphenoidal pattern (p=0.02), while ethmoidal and Onodi cell patterns showed no significant gender differences (p>0.05). Conclusion: Knowledge of the prevalence and patterns of OS pneumatization, including sphenoidal, ethmoidal, and Onodi cell types, is crucial for reducing complications in paranasal surgeries, such as neurovascular injuries and cerebrospinal fluid leaks. This study provided a detailed classification of pneumatization patterns and recommends the use of surgical navigation systems and standardized radiology reporting to enhance safety and personalize skull base surgery protocols.   پایه نوری , پنوماتیزاسیون, اسفنوئیدی, اتموئیدی, سلول‌های اونوئیدی, Optic Strut, Pneumatization, Sphenoid, Ethmoid, Onodi cells, CBCT 574 588 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2973-1&slc_lang=fa&sid=1 GA Sabz غلامعباس سبز sabz.gholamabbas@gmail.com 5279532533 100319475328460032980 No Department of Surgery, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran گروه جراحی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران، A Honarvar علی هنرور honarvarali14@gmail.com 2391936966 100319475328460032979 No مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران H Ebrahimi هادی ابراهیمی hadiebmed@gmail.com 1130678393 100319475328460032981 No Cellular and Molecular Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران A Khoshnavataher اشکان خشنواطاهر ashkankhoshnava@gmail.com 4240369231 100319475328460032982 No Student Research Committee, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران SR Panahi رقیه پناهی roghayehpanahi2@gmail.com 4250756440 100319475328460032978 Yes Department of Oral and Maxillofacial Radiology, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران