Armaghane Danesh

fa رخداد، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و علایم بالینی سنگ‌های بزاقی(سیالولیت‌ها) Occurrence, Physicochemical Properties and Clinical Symptoms of Salivary Stones(Sialoliths) تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: دانش ترکیب زیست شیمیایی سنگهای بزاقی(سیالولیتها) در سببشناسی و سازوکار تشکیل آنها ضروری است. تاکنون پژوهشهای اندکی روی عناصر موجود در سیالولیتها و علایم بالینی آنها انجام شده است که میتواند به دلیل ناشناخته بودن و عدم قطعیت در چگونگی تشکیل آنها باشد. بنابراین، هدف از این مطالعه، تعیین و رخداد، ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و علایم بالینی سنگهای بزاقی(سیالولیت‌ها) بود. روش بررسی: این یک مطالعه نیمه‌تجربی می‌باشد که در مراکز درمانی شیراز در سال 1402 انجام شد. ویژگیهای فیزیکی(رنگ، اندازه، وزن و سختی) و ترکیب عنصری سنگهای بزاقی(با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی جفت شده با طیف سنج پاشنده انرژی تابش ایکس) پس از جمعآوری(به مدت 9 ماه) به صورت غیر تصادفی از نمونههای در دسترس آنالیز شد. جمعیت هدف شامل دو گروه مردان و زنان مبتلا به سنگهای بزاقی با محدوده سنی متفاوت بود. دادههای جمعآوری شده با استفاده از آزمونهای آماری شاپیروـ ویلک، من ـ ویتنی و اسپیرمن تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: سیالولیتها رنگهای غالب سفید تا کرم مایل به قهوهای روشن، گستره اندازه 1 تا 40 میلیمتر، میانگین وزنی 6538/0 گرم و محدوده سختی 2 تا 4 داشتند. عناصر اصلی سیالولیتها به ترتیب؛ اکسیژن، کربن، کلسیم، فسفر، سدیم و کلر(98 درصد) بود. هیچ یک از عناصر اختلاف معنیداری را بین دو گروه جنسیتی و سنی نشان ندادند(50/0<p). همبستگی مثبت قوی بین کلسیم و فسفر (86/0 =r) و همبستگی مثبت و خوب این دو عنصر با پارامترهای فیزیکی سیالولیتها(6/0<r >3/0) نشان داد که کلسیم و فسفر فازهای زیست کانیایی مشابهی همچون کلسیم فسفاتهای کربناتی شده را تشکیل میدهند. نتیجهگیری: نتایج این مطالعه بینش خوبی از ترکیب عنصری، ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و علایم بالینی سنگهای بزاقی داد. درصد وزنی بالای عناصر اکسیژن، کربن، کلسیم و فسفر بیان‌گر ترکیبات کربناتی فسفردار بود. کلسیم و فسفر دو فاکتور توضیحی مهم برای وزن و اندازه سنگهای بزاقی بودند. هم‌چنین، سن و جنسیت عوامل اصلی کنترل کننده عناصر در سنگهای بزاقی نبودند.   Abstract Background & aim: The knowledge of the biochemical composition of salivary stones (sialoliths) is necessary for their aetiology and formation mechanism. A small number of studies have investigated sialoliths' elemental composition and clinical symptoms, probably due to the unknowingness and uncertainties of their formation. The purpose of this study was to determine the occurrence, physicochemical characteristics and clinical symptoms of salivary stones (sialoliths). <pre style="text-align:justify"> Methods: This is a semi-experimental study that was conducted in Shiraz medical centers in 2023. Sialoliths' physical properties (colour, size, weight and hardness) and elemental composition (using an SEM-EDS) after non-randomly collecting from available samples in Shiraz health centres in 2022 for 9 months were determined. The target population included male and female patients of different age ranges. Statistical tests of Shapiro-Wilk and Mann-Whitney were applied to identify the data normality and find significant differences between the distribution of elements and individual factors, respectively. </pre> Results: Salivary stones comprised white to light brown colours and a 1 to 40 mm size range, with a mean weight of 0.65 g and hardness of 2 to 4. Salivary stones dominantly constitute oxygen (O), carbon (C), calcium (Ca), phosphorus (P), sodium (Na) and chlorine (Cl), respectively (98%). No significant difference was found between the distribution of elements and the individual factors (gender and age). A strong positive correlation between Ca and P (r = 0.86) and a good positive correlation between Ca and P with sialoliths' physical parameters (35 < r < 0.60) reflected that Ca and P comprise biomineral phases similar to carbonated calcium phosphates. Conclusion: The results of the present study provided a good insight into sialoliths' elemental composition, physicochemical properties and clinical symptoms. The high weight percentage of O, C, Ca and P suggested phosphorated carbonate compounds. Ca and P were two important explanatory factors for the weight and size of salivary stones. Also, age and gender were not considered the main factors controlling elements in sialoliths.   بیماریهای دهان, غدد بزاقی, غده زیرفکی, سنگهای غده بزاقی, سنگهای مجرای بزاقی, سیالولیتها, هیدروکسی آپاتیت Mouth diseases, Salivary glands, Submandibular gland, Salivary gland stones, Salivary duct Calculi, Sialoliths, Hydroxyapatite 524 541 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2987-1&slc_lang=fa&sid=1 M Nematollahi محمدجواد نعمت الهی mj.nematollahi@urmia.ac.ir 2420019148 100319475328460030454 Yes Department of Geology, Urmia University, Urmia, Iran گروه زمین شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران، B Keshavarzi بهنام کشاورزی bkeshavarzi@shirazu.ac.ir 100319475328460030455 100319475328460030455 No Department of Earth Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم زمین، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران SB Hashemi سید بصیر هاشمی hashemib@sums.ac.ir 100319475328460030456 100319475328460030456 No Department of Otorhinolaryngology, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran گروه گوش و حلق و بینی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران