fa بررسی بروز عوارض جانبی داروهای خوراکی در درمان مبتلایان به بیماری مولتیپل اسکلروزیس عود کننده ـ بهبود یابنده در کلینیک امام خمینی(ره) همدان تخصصي Special پژوهشي Research <pre dir="RTL" style="text-align:justify"> <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span courier="" new="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></b> </span></span></span></span></span></span></pre> <pre dir="RTL" style="text-align:justify"> <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span courier="" new="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black">مالتیپل اسکلروزیس یک اختلال سیستم ایمنی است که در ایران شیوع متوسطی دارد. با توجه به آن که پژوهش‌های مدونی در خصوص تعیین عوارض جانبی داروهای خوراکی مورد استفاده در این بیماری وجود ندارد، لذا هدف از این مطالعه تعیین و بررسی بروز عوارض جانبی داروهای خوراکی در درمان مبتلایان به بیماری مولتیپل اسکلروزیس عود کننده ـ بهبود یابنده در کلینیک امام خمینی(ره) همدان بود.</span></span></span></span></span></span></span></span></pre> <pre dir="RTL" style="text-align:justify"> <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span courier="" new="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></pre> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">روش بررسی:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> در این مطالعه مشاهده&shy;ای آینده‌نگر که در سال‌های 1397ـ1396&nbsp; انجام شد، جمعیت مورد مطالعه بیماران مبتلا به ام‌اس عودکننده‌ـ بهبودیابنده قطعی مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی(ره) بودند. 300 بیمار به طور تصادفی ساده در سه گروه درمانی دریافت کننده فینگولیمود</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">،</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> دی‌متیل‌فومارات و تریفلونومید قرار گرفتند. </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">پاسخ به درمان در ابتدای ماه اول، سوم، ششم، دوازدهم و بیست و چهارم پس از شروع درمان ارزیابی شد. در نهایت فراوانی عوارض جانبی برای هر گروه مشخص و داده‌های جمع‌‌آوری شده در هر گروه درمانی مقایسه شدند. داده‌‌ها جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون‌های آماری آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل شدند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">یافته</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">‌</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">ها: </span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">داده&shy;های حاصل از این مطالعه نشان داد که <span style="background:white">بیشترین عوارض&nbsp; بالینی شامل عوارض عصبی (۸/۲۱ درصد) و عوارض گوارشی (۶/۱۵ درصد) بود. بیشترین عوارض آزمایشگاهی شامل عوارض کبدی (۹/۱۲ درصد) و عوارض قلبی ـ عروقی(۳/۱۰ درصد) بود. هم‌چنین کمترین عوارض بالینی شامل عوارض اسکلتی(۶/۴ درصد) و عوارض غدد درون ریز(۳ درصد) و کمترین عوارض آزمایشگاهی ادم ماکولا (۶/۰ درصد) بود. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><a name="_Toc15030588"></a><a name="_Toc15030517"></a><a name="_Toc15030388"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">نتیجه&shy;‌گیری:</span></span></span></b></a><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> در این مطالعه داروی فینگولیمود بیشترین عوارض جانبی و داروی تری&shy;فلونامید کمترین عوارض جانبی را داشت.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> دی‌متیل فومارات به دلیل شدت عوارض بیشتر قطع شد و تری&shy;فلونامید بیشتر ادامه پیدا کرد</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">.</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">&nbsp;</span></span></span></b></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Background & aim: </span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Three oral drugs, including fingolimod, dimethyl fumarate, and teriflunomide, which are clinically<b> </b>approved for the therapy of relapsing&ndash;remitting multiple sclerosis (RRMS) were reviewed in this work.<b> </b>The present study aimed to recognize the side effects of the oral drugs in RRMS patients who were consulted in neurology clinic in<b> </b>west of Iran.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="background:white"><span style="vertical-align:middle"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Methods: The study population of the present prospective observational study conducted in 2016-2017 were patients with relapsing-remitting MS referred to Imam Khomeini Hospital (RA). Three hundred patients with RRMS were randomly assigned to three treatment groups. The first group received fingolimod, the second group received dimethyl fumarate, and the third group received teriflunomide. The response to treatment assessed at 1, 3, 6, 12, and 24 months after the start of treatment. Eventually, the frequency of adverse effects characterized for each group and the collected data compared in each treatment group. The collected data were analyzed using ANOVA statistical tests.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="background:white"><span style="vertical-align:middle"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Results: </span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">The findings of the present study revealed that<b> </b></span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">the most common clinical complications were neurological (21.8%) and gastrointestinal complications (15.6%).</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">The most common laboratory complications were liver (12.9%) and cardiovascular complications (10.3%). Moreover, the lowest clinical complications were musculoskeletal (4.6%) and endocrine complications (3%) and lowest laboratory complications were macular edema (0.6%).</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Conclusion</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">: </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">In the present study, fingolimod had the most side effects and triflunomide had the least side effects. Dimethyl fumarate was stopped due to the severity of side effects and triflunomide was continued.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; مالتیپل اسکلروزیس, فینگولیمود, تریفلونومید, دی متیل فومارات, مطالعه بالینی, عوارض جانبی Multiple sclerosis, Fingolimod, Teriflunomid, Dimethyl Fumarate, Clinical research, Adverse effects 112 124 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2726-1&slc_lang=fa&sid=1 M Ghiasian مسعود قیاسیان m.ghiasian@umsha.ac.ir 100319475328460029700 100319475328460029700 No Department of Neurology, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه نورولوژی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران N Lashkari نرگس لشکری m.mohammadi@umsha.ac.ir 100319475328460029701 100319475328460029701 No Department of Clinical Pharmacy, School of Pharmacy, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه داروسازی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران M Mohammadi مژده محمدی mohamadimojdeh@yahoo.com 100319475328460029702 100319475328460029702 No Department of Pharmacology & Toxicology, School of Pharmacy, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran, گروه داروشناسی و سم‌شناسی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Y Mohammadi یونس محمدی U.mohammadi@umsha.ac.ir 100319475328460029703 100319475328460029703 No Social Determinants of Health Research Center, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران، M Soleimani میثم سلیمانی m.soleymani@umsha.ac.ir 100319475328460029704 100319475328460029704 No Department of Pharmaceutical Biotechnology, School of Pharmacy, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه بیوتکنولوژی دارویی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران R Mahjub رضا محجوب R.mahjub@umsha.ac.ir 100319475328460029705 100319475328460029705 No Department of Pharmaceutics and Pharmaceutical Biotechnology, School of Pharmacy, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه فارماسیوتیکس، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران S Ataei سارا عطایی s.ataei2017@gmail.com 100319475328460029706 100319475328460029706 Yes Department of Clinical Pharmacy, School of Pharmacy, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه داروسازی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران