fa بررسی فعالیت کشندگی اسانس اندام‌‌های هوایی گیاه مشگک(Ducrosia anethifolia DC. Boiss) بر پروتواسکولکس‌های کیست هیداتید در شرایط برون‌‌تنی انگل شناسی Parasitology پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black">مشگک که از خانواده چتریان است، گیاهی دوساله، پایا، به رنگ سبز مات یا متمایل به آبی، دارای ارتفاع حدود30ـ10 سانتی&rlm;متر بوده که در قسمت پایین منشعب و بدون کرک می&rlm;باشد.</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black">از این گیاه، در طب سنتی ایران، جهت تسکین درد و رفع التهاب استفاده شده و اثرات ضد میکروبی آن علیه باکتری&rlm;های گرم مثبت، مخمرها و برخی درماتوفیت&rlm;ها گزارش شده است. هدف از این پژوهش تعیین و بررسی </span></span><span lang="AR-SA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black">فعالیت کشندگی اسانس اندام&rlm;&rlm;های هوایی گیاه مشگک</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-family:Yagut"><span style="color:black">بر پروتواسکولکس&rlm;های کیست هیداتید در شرایط برون&rlm;&rlm;تنی بود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:120%"><span style="tab-stops:233.45pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:120%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">روش بررسی:</span></span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> این یک مطالعه تجربی می‌باشد که در سال 1400 بر روی پروتواسکولکس</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">&rlm;</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">های</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">جدا شده از کیست‌های آلودۀ گوسفندی که از کشتارگاه یاسوج جمع‌آوری شدند، انجام شد، سپس گیاه مشگک تهیه و فرآوری اسانس در آزمایشگاه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با استفاده از دستگاه تقطیر با آب، طرح کلونجر صورت گرفت. هم‌چنین ترکیبات عمده گیاه به وسیله کروماتوگرافی گازی‌ـ طیف‌سنجی جرمی تعیین گردید؛ سپس درصد پروتواسکولکس‌کشی غلظت‌های 10، 5، 5/2، 25/1 و 625/0 میکرولیتر بر میلی‌لیتر اسانس گیاه مشگک در شرایط برون تنی در زمان‌های 5، 10، 15 و 30 دقیقه با استفاده از شمارش پروتواسکولکس&rlm;های مرده با رنگ‌آمیزی حیاتی ائوزین 1/0 درصد تعیین شد. داده&rlm;های جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل شدند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">یافته&rlm;ها:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> نتایج مربوط به کروماتوگرافی گازی‌ـ طیف سنجی جرمی انجام شده بر روی اسانس گیاه مشگک نشان داد که </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">از بین </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">ترکیبات عمده موجود در اسانس‌ گیاه فوق‌الذکر، بیشترین ترکیب،</span></span></span> <span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Decanal</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Dodecanal</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">&alpha;-pinene</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">(2E)&ndash;Dodecenal</span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"> بود. اثر اسکولیسیدالی بهینه(کشندگی صد درصد در کمترین مدت زمان مواجهه با کمترین غلظت) در مدت زمان 5 دقیقه مواجهه پروتواسکولکس‌ها با غلظت 25/1 میکرولیتر بر میلی&rlm;لیتر اسانس گیاه مشگک بوده است(05/0></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">p</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">).</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">نتیجه&rlm;گیری: </span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black">اسانس گیاه مشگک دارای اثر اسکولیسیدالی قوی بوده و در صورت تأیید نتایج این مطالعه در پژوهش‌های آتی درون&rlm;تنی و اطمینان از عدم سمّیت آن می&rlm;توان از آن به عنوان یک ماده پروتواسکولکس&rlm;کش استفاده کرد.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:Yagut"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Background & aim: </span></span></b><i><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Ducrosia anethifolia DC. Boiss,</span></span></i><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"> which belongs to the Apiaceae family, is a biennial plant, stable, dull green or bluish in color, with a height of about 10-30 cm, which is branched and withot fluff in the lower part. This plant has been used in Iranian traditional medicine to relieve pain and relieve inflammation, and its antimicrobial effects against Gram-positive bacteria, yeasts, and some dermatophytes have been reported. In the present study the In-Vitro scolicidal activity of essential oils of <i>Ducrosia anethifolia DC. Boiss</i> on hydatid cyst protoscoleces was investigated.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:3.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Methods</span></span></b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">:</span></span><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"> In the present experimental study was conducted in 2021 on infected sheep cysts collected from Yasuj slaughterhouse.</span></span><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"> <i>Ducrosia anethifolia DC. Boiss </i>essential oil were obtained and processed in the Medicinal Plants Research Center of Yasuj University of Medical Sciences laboratory. Moreover, the major compounds of plants&#39; essential oils was determined by gas chromatography-mass spectrometry. At that point, the in-vitro protoscolicidal percentage of essential oil of <i>Ducrosia anethifolia DC. Boiss</i> concentrations 10, 5, 2.5, 1.25, and 0.625 mg/ml in durations of 5, 10, 15, and 30 minutes was determined. The collected data analyzed using SPSS software version 21 through descriptive and analysis of variance with repeated measurement as inferential statistics with a 95% confidence level.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:3.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Results</span></span></b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">: The results of gas chromatography-mass spectrometry performed on <i>Ducrosia anethifolia DC. Boiss </i>essential oil indicated that among the major compounds in the above-mentioned plant essential oil, the most compounds were Decanal, Dodecanal, &alpha;-pinene and (2E)-Dodecenal.. The results demonstrated that the highest effective concentration for <i>Ducrosia anethifolia DC. Boiss </i>essential oil was 1.25 mg/ml, which caused 100% death of protoscoleces in 5 minutes (p< 0.05).</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:4.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">Conclusion</span></span></b><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black">: <i>Ducrosia anethifolia DC. Boiss</i> essential oil has a strong scolicidal effect and if the results of this study are confirmed in future in-vivo studies and its non-toxicity is ensured, it can be used as a protoscolexicidal substance.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:4.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> &nbsp; مشگک, پروتواسکولکس, کیست هیداتید, اسانس. Ducrosia anethifolia DC. Boiss, Protoscolicidal, Hydatid cyst, Essential oils. 1 12 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-68-1&slc_lang=fa&sid=1 H Abidi حسن عبیدی abidihassan57@gmail.com 2295428254 100319475328460026988 Yes Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران D Razmjoue دامون رزمجویی d.razmjoue@gmail.com 100319475328460026989 100319475328460026989 No Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران R Haghjoo روزبه حق جو subziroroozbeh@gmail.com 2295428254 100319475328460026990 No Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران M Zoladl محمد ذوالعدل zoladl@yahoo.com 100319475328460026991 100319475328460026991 No Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران