fa تنوع گونه‌ها و وفور نسبی مگس‌های حایز اهمیت پزشکی در استان گلستان، سال98ـ1397 بهداشت عمومی General Health پژوهشي Research <strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">زمینه و هدف</span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">:</span></span></span></strong> <span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">مگس‌ها از لحاظ انتقال مکانیکی عوامل بیماری‌زای، ایجاد بیماری میاز و پژوهش‌های حشره‌شناسی قانونی در منطقه حایز اهمیت هستند</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">.</span></span></span><span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;"> تشخیص و شناخت گونه در مناطق مختلف، اولین و مهم‌ترین راه جهت کنترل بیماری‌های منتقله به وسیله ناقلین در منطقه است. لذا هدف از این مطالعه تعیین و </span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">تنوع گونه‌ها و وفور نسبی مگس‌های حایز اهمیت پزشکی در استان گلستان، سال98ـ1397 بود.</span></span></span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">روش بررسی</span></span></span></strong>: <span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">این یک مطالعه توصیفی می‌باشد، نمونه‌ها شامل مگس‌های مهم از نظر پزشکی می‌باشند،</span></span></span><span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;"> که نمونه‌برداری در دو بخش شهری و روستایی، شامل هشت ایستگاه در شهرستان رامیان در سال 1397 صورت گرفت. تله‌گذاری به صورت ماهانه، در روزهای آفتابی و در گرم‌ترین روز ماه انجام شد. جهت صید مگس‌های بالغ از توری حشره‌شناسی و تله مخروطی استفاده شد. شناسایی گونه‌ها بر اساس کلیدهای معتبر انجام شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار مایکروسافت اکسل مورد بررسی قرار گرفتند.</span></span></span></span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">یافته‌ها:</span></span></span></span></strong><span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;"> در این مطالعه 10 گونه موسکا دومستیکا(مگس خانگی)(75/53)، موسینا استابولانس(26/7)، لوسلیا سزار(39/14)، لوسلیا سریکاتا(91/7)، کالیفورا ویسینا(95/8)، سارکوفاگا افریکا(55/1)، سارکوفاگا اجپتیکا(51/0)، کالیفورا ومتیوریا(48/3)، سارکوفاگا ارگروستوما(75/0) و موسینا لویدا(18/0) از سه خانواده کالیفوریده، سارکوفاژیده و موسیده صید گردید. بیشترین وفور مگس‌ها در محل‌های جمع‌آوری زباله و اماکن حیوانی مشاهده شد. گونه موسینا لویدا برای اولین بار از شمال ایران در این مطالعه گزارش شد. بر اساس نوسانات دمایی مشخص شد که با افزایش دما و کاهش رطوبت میزان فراوانی جمعیت مگس‌ها در منطقه افزایش می‌یابد. </span></span></span></span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></strong><span style="letter-spacing: -0.1pt;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Yagut;"><span style="color: black;"> با توجه به وفور بالای مگس‌ها در محل‌های جمع‌آوری زباله و اماکن حیوانی انتقال سریع زباله‌ها به مناطق خارج از محیط‌های مسکونی و دفن بهداشتی آن‌ها جهت کاهش جمعیت مگس‌ها ضرورت دارد. انتقال اماکن حیوانی به خارج از محیط‌های مسکونی و توصیه‌های بهداشتی به مردم و مراکز درمانی در زمینه بیماری‌های منتقله به وسیله گونه مگس‌های موجود در ماه‌های گرم سال لازم‌ الاجرا می‌باشد.</span></span></span></span><br> &nbsp; <strong>Background</strong><strong> & aim<em>:</em></strong> &nbsp;Flies are important in the region in terms of mechanical transmission of pathogens, sciatica and forensic entomological research. Identification of species in different regions is the first and most important way to control vector-borne diseases in the region. Therefore, the aim of the present study was to determine the diversity of species and relative abundance of flies of medical importance in Golestan province during 2018-2019.<br> &nbsp;<br> <strong>Methods: </strong>In the present descriptive study, the samples included medically important flies, which were sampled in both urban and rural areas, including eight stations in Ramyan city in 2018. Trapping was done monthly, on sunny days and on the hottest day of the month. Entomological nets and cone traps were used to catch adult flies. Species identification was performed based on valid keys. The collected data were analyzed using Microsoft Excel software.<br> &nbsp;<br> <strong>Results:</strong> In the present study, 10 species of <em>Musca domestica</em> (housefly) (53.75), <em>Muscina stabulans </em>(7.26), <em>Lucilia ceasar </em>(14.39), <em>Lucilia sericata </em>(7.91), <em>Calliphora&nbsp; vicina (8.95),</em> <em>Sarcophaga africa </em>(1.55),<em> Sarcophaga aegyptica </em>(0.51),<em> Calliphora vomitoria </em>(3.48), <em>Sarcophaga argyrostoma </em>(0.75),<em> Muscina levida </em>(0.18) in three family including Muscovidae, Sarcophagidae and Acrostida were captured. The most abundance of flies were observed in garbage collection sites and animal places. <em>Musina levida</em> species was reported for the first time from northern Iran in this study. Based on the results of temperature and humidity fluctuations, it was established that the higher temperature and decreasing humidity, the more abundance of flies&rsquo; population were obsereved.<br> &nbsp;<br> <strong>Conclusion: </strong>Due to the high abundance of flies in waste collection sites and animal sites, rapid transfer of non-residential areas and their sanitary burial is necessary to reduce the population of flies. It is necessary to move animals out of residential areas and provide health advice to people and health centers on diseases transmitted by flies in the warmer months of the year.<br> &nbsp;<br> &nbsp; دوبالان, موسیده, سارکوفاژیده, تنوع گونه‌ای Diptera, Muscidae, Sarcophagidae, Species Diversity 398 409 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2036-1&slc_lang=fa&sid=1 M Hossinzadeh منوچهر حسین زاده manuchehrhosseinzadeh@yahoo.com 100319475328460021250 100319475328460021250 No Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه حشره‌شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران SF Motevali Haghi سیدفرزاد متولی حقی haghi77@yahoo.com 100319475328460021251 100319475328460021251 Yes Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه حشره‌شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران M Fazeli Dinan محمود فاضلی دینان 100319475328460021252 100319475328460021252 No Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه حشره‌شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران AA Enayati احمدعلی عنایتی A.enayati@mazums.ac.ir 100319475328460021253 100319475328460021253 No Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه حشره‌شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران K Akbarzadeh کامران اکبرزاده kamran.akbarzadeh@yahoo.com 100319475328460021254 100319475328460021254 No Department of Medical Entomology, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه حشره‌شناسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ، ایران J Yazdani Charati جمشید یزدانی چراتی jamshid.charati@gmail.com 100319475328460021255 100319475328460021255 No Department of Biostatistics and Epidemiology, Mazandaran University of Medical Sciences, Mazandaran, Iran گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مازندران، ایران O Dehghan امید دهقان omid_dehghan21@yahoo.com 100319475328460021256 100319475328460021256 No Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه حشره‌شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران