fa مقایسه اثربخشی اصلاح سوگیری شناختی در حالت‌های واقعی و دارونما بر سوگیری توجه و سوگیری گرایشی در سوء‌‌مصرف‌کنندگان مواد افیونی روانشناسی Psychology پژوهشي Research <strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">زمینه و هدف: </span></span></span></strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">ناتوانی در کنترل مصرف مواد مخدر یکی از جنبه&shy;های اصلی وابستگی به مواد است. بخشی از این ناتوانی، ناشی از وجود سوگیری&shy;های شناختی است که در نتیجه تماس مداوم افراد با مواد ایجاد می&shy;شوند. مطالعه حاضر با هدف تعیین و مقایسه اثربخشی اصلاح سوگیری شناختی در حالت&shy;های واقعی و دارونما بر سوگیری توجه و سوگیری گرایشی در سوء&shy;&shy;مصرف&shy;کنندگان مواد افیونی انجام گرفت.</span></span></span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">روش بررسی: </span></span></span></strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">این یک پژوهش شبه آزمایشی و طرح آن از نوع پیش&shy;آزمون‌ـ پس&shy;آزمون با گروه کنترل بود. از بین سوء‌مصرف‌کنندگان مواد افیونی شهر کرمان در سال 1397، 75 نفر به روش هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی و به نسبت مساوی در 3 گروه آزمایش(واقعی)، دارونما و کنترل تقسیم شدند. به منظور اصلاح سوگیری شناختی در دو گروه آزمایش و دارونما، از تکالیف کامپیوتری استفاده شد. این تکالیف شامل تکلیف دات پراب(به منظور اصلاح سوگیری توجه) و تکلیف گرایش اجتناب(به منظور اصلاح سوگیری گرایشی) بودند که در هر جلسه درمانی، هر دو تکلیف به صورت ترکیبی مورد استفاده قرار گرفتند. در گروه واقعی به مدت 8 جلسه، نسخه واقعی تکالیف کامپیوتری اصلاح سوگیری شناختی ارایه گردید و گروه دارونما نیز به مدت 8 جلسه نسخه دارونمای این تکالیف را دریافت نمودند، اما گروه کنترل هیچ مداخله&shy;ای دریافت نکردند. داده&shy;ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری تجزیه و تحلیل شدند.</span></span></span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">یافته&shy;ها: </span></span></span></strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">نتایج نشان داد پس از انجام مداخلات، سوگیری توجه در گروه واقعی (57/38=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">SD</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">؛ 28/28=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">M</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">) نسبت به گروه دارونما (36/34=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">SD</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">؛ 16/0=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">M</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">) و کنترل(33/73=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">SD</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">؛ 16/3-=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">M</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">) کاهش معنی‌داری یافت و درمان اصلاح سوگیری توجه منجر به کاهش سوگیری توجه شد(05/0</span></span></span><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">&ge;</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">p</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">)، اما حالت دارونمای این مداخله، تأثیری در کاهش سوگیری توجه نداشت. در سوگیری گرایشی نیز بین گروه واقعی و دارونما نسبت به گروه کنترل تفاوت معنی‌داری مشاهده شد(05/0</span></span></span><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">&ge;</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: arial,sans-serif;"><span style="color: black;">p</span></span></span></span><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">). </span></span></span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">نتیجه&shy;گیری: </span></span></span></strong><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: yagut;"><span style="color: black;">نتایج مطالعه حاضر حاکی از اثربخشی مداخله اصلاح سوگیری شناختی در اصلاح سوگیری توجه و سوگیری گرایشی سوء&shy;مصرف&shy;کنندگان مواد افیونی است و می توان از آن به عنوان مداخله&shy;ای &shy;مکمل و کم هزینه در امر درمان اعتیاد استفاده کرد.&nbsp;</span></span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp; <strong>Background & aim:</strong> Inability to control drug use is one of the main aspects of drug dependence. Part of this disability is due to the cognitive biases that result from people&#39;s constant exposure to substances. The aim of this study was to determine and compare the effectiveness of cognitive bias correction in real and placebo modes.<br> <strong>Methods:</strong> The present research was a quasi-experimental study with pretest and posttest design and control group. of Kerman&#39;s opiate users in 2018, 75 individuals were selected by purposive sampling and were randomly divided into three equal groups(experimental, placebo, and control). Computer tasks were used to correct cognitive bias in both experimental and placebo groups. These tasks included: dot probe task (to correct attentional bias) and avoidance task(to correct tendency bias) that were used in each treatment session in combination. In the real group for 8 sessions, the real version of the cognitive bias correction task was presented and the placebo group received the placebo version for 8 sessions, but the control group received no intervention. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance.<br> <strong>Results:</strong> The results revealed that after intervention, attention bias in the real group(M=28.28 SD=38.57) compared to the placebo group(M=0.16 SD=34.36) and the control group decreased significantly. A significant decrease was also observed in (SD=33.73 M=16.03) and attentional bias correction treatment decreased attentional bias (p&ge;0.05), but placebo of this intervention had no effect on attentional bias. There was also a meaningful difference in tendency bias between the real and placebo groups (p&ge;0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> The results of the present study indicated the effectiveness of cognitive bias correction intervention on attentional bias and tendency bias in opiate abusers and may be used as a complementary and low cost intervention in addiction treatment.<br> &nbsp; سوگیری توجه, سوء­مصرف کنندگان مواد, وابستگی به مواد افیونی Attentional bias, Drug users, Opium dependence 968 983 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-453-2&slc_lang=fa&sid=1 F Zeraat Herfeh فهیمه زراعت حرفه Fahimeh.zeraatherfeh73@gmail.com 100319475328460019499 100319475328460019499 No Department of Psychology, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran گروه روانشناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران SMH Mousavi Nasab سید محمد حسین موسوی نسب hossein.mousavi-nasab@uk.ac.ir 100319475328460019500 100319475328460019500 Yes Department of Psychology, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran گروه روانشناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران A Rahmati عباس رحمتی abr288@gmail.com 100319475328460019501 100319475328460019501 No Department of Psychology, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran گروه روانشناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران