1- گروه روانشناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران، 2- گروه روانشناسی، واحد دیلم، دانشگاه آزاد اسلامی، دیلم، ایران ، naziryy@yahoo.com
چکیده: (2072 مشاهده)
زمینه و هدف: خشونت خانگی یکی از عوامل مؤثر در بروز اختلالات روانشناختی زنان است که افسردگی و افکار خودکشی از پیامدهای شایع آن محسوب میشوند، لذا هدف از این مطالعه تعیین و مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی بر افسردگی و افکار خودکشی در زنان خشونت دیده خانگی بود. روش بررسی: این پژوهش با طرح نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون–پسآزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری اجرا شد. ۵۱ زن دارای تجربه خشونت خانگی با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل(هر گروه ۱۷ نفر) گمارده شدند. گروههای آزمایش به ترتیب درمان متمرکز بر شفقت و شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با استفاده از پرسشنامه افسردگی بک(۱۹۶۱) و پرسشنامه افکار خودکشی بک(1979) گردآوری و با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد هر دو درمان در کاهش افسردگی و افکار خودکشی معنیدار بودند(05/0>p)، اما شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی اثربخشی بالاتری نسبت به درمان متمرکز بر شفقت داشت(01/0>p). همچنین این تفاوت در اثربخشی، در مرحله پیگیری دوماهه نیز بهطور معنیداری حفظ شد و نشاندهنده پایداری نتایج شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی در مدیریت افکار خودکشی است. نتیجهگیری:این نتایج نشان میدهد که مداخلات مبتنی بر شفقت، با تقویت نظام آرامسازی و کاهش خودانتقادی، نقش مؤثری در ارتقاء کارکرد روانی و کاهش شرم در زنان آسیبدیده ایفا میکنند، با این حال شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی به واسطه ایجاد فاصله شناختی و مدیریت نشخوار فکری، اثربخشی عمیقتر و سریعتری در کاهش علایم افسردگی و افکار خودکشی در این جمعیت نشان داد. بنابراین، پیشنهاد میشود در پروتکلهای درمانی زنان خشونتدیده، شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی بهعنوان اولویت مداخله در فاز حاد و درمان متمرکز بر شفقت بهعنوان رویکردی مکمل برای ترمیم خودپنداره در فازهای تثبیت درمان مورد استفاده قرار گیرد.
Shahrashoob N, Naziri G, Davoodi A, Albehbahani M. Comparative Effectiveness of Compassion-Focused Therapy and Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Depression and Suicidal Ideation in Women Experiencing Domestic Violence. armaghanj 2026; 31 (2) :195-211 URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3892-fa.html
شهرآشوب نجمه، نظیری قاسم، داوودی اعظم، البهبهانی مرجان. مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و شناخت درمانی مبتنی بر ذهنآگاهی بر افسردگی و افکار خودکشی در زنان خشونتدیده خانگی. ارمغان دانش. 1404; 31 (2) :195-211