1- گروه زیستشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران، 2- گروه زیستشناسی، موسسه آموزش عالی زند شیراز، شیراز، ایران ، ghassemi.fr@gmail.com
چکیده: (1173 مشاهده)
زمینه و هدف: یائسگیهمراه با کاهش عملکرد تخمدان و نقصان هورمونهای جنسی است کهکمابیش بر سلامت جسم و روح زنان تأثیر میگذارد. لذا هدف از این مطالعه،بررسیو اتأثیر آنتیاکسیدانی عصاره هیدروالکلی برگگیاهشنبلیله(Trigonella foenum-graecum L) بر تغییرات هورمونهای جنسی در موش مدل یائسگیبود.ا روش بررسی: این یک مطالعه تجربی و تصادفی در سال1403انجام شد.پس از تهیه عصاره هیدروالکلی آبی- الکلیبرگ شنبلیله و تعیین دوز کشنده، 48 سر موش صحرایی ماده بالغ با وزن 200-ـ180 گرم انتخاب و در6 گروههای شامل؛ گروه کنترل، شاهد یائسه بدون تیمار(موشهای مدل یائسهبا تزریق 15 میلیلیتر سیسپلاتینو 4 گروه تیمار شامل 2 گروه تیمار موشهایمدل یائسه و دو گروه تیمار غیریائسهدستهبندیشدند.القاییائسگی با تزریقروزانهmg/kg.bw7میلیگرم بر کیلوگرم .......... از داروی سیسپلاتین طی 5 روز انجام شد. تیمار موشها در هر دو مدل با دوزهایmg/kg.bw (250 و500)میلیگرم بر کیلوگرم .......... از عصاره هیدروالکلی شنبلیلهکه دوزهای5 و10میلیلیترعصاره آبی-الکلی شنبلیلهطی24 روز [ma1]به صورتگاواژ روزانه با گاواژانجاممصرف کرشدند.درپایان دوره تیمار(24 روز) و پس از خونگیری از قلب موشها، غلظت سرمیگنادوتروپینها، و هورمونهای جنسیبا روش رادیوایمونواسیو غلظت برخی فاکتورهای استرس اکسیداتیوبا روش الیزااندازهگیری شد و . دادههای جمعآوری شده با استفاده از حاصل با نرمافزار SPSS و نرمافزارSPSS و آزمون آنالیز واریانس یک طرفه (ANOVA) تجزیه و تحلیل و گروهها باآزمون توکیدر سطح معناداری p≤0.05مقایسهشدند.نرمافزارهای آماری مناسب در سطح معناداریP≤0.05P<0.5تحلیلمقایسهشد.
یافتهها: غلظت هورمونهای تستوسترون، پروژسترون و استرادیول در سرم موشهای مدل یائسه در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معنیدار و هورمون لوتئینهکننده و هورمون محرکه فولیکول افزایش معنیدارنشان دادند. این هورمونها با مصرف عصاره هیدروالکلی برگ شنبلیله(به خصوص در دوز500 میلیگرم بر کیلوگرم ) در سطح معنیداری تعدیل شد.افزایش آنزیم مالوندیآلدهید در موشهای تحت القای یائسگی و کاهش آن در گروههای تیمار شده با عصاره مذکور دیده شد. همچنین افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانیتام و سوپراکسیددیسموتاز در گروههای تیمار با عصاره در مقایسه با گروه یائسه بدون تیمار مشاهده گردید.
نتیجهگیری:با استناد به نتایج حاصل و مشاهده اثر تعدیلی عصاره هیدروالکلی برگ شنبلیله بر هورمونهای جنسی و برخی فاکتورهای استرساکسیداتی، میتوان به اثر مثبیت این گیاه در کاهش عوارض نامطلوب یائسگی با تأکید بر خواص آنتیاکسیدانیآن امیدوار بود. گرچه برای اظهارنظر قطعی تحقیقات بیشتر ضروری است.
یافتهها: در موشهای مدل یائسه در مقایسه با کنترل، هورمونهای تستسترونتستوسترون، پروژسترون و استرادیول کاهشییافتولیهورمون لوتئینهکننده و محرکه فولیکول افزایش معنیدار(05/0p<) (p<0.05) نشان دادند که با مصرف عصاره هیدروالکلیبرگ شنبلیله (ه دو هر دو دوزمیلیگرم بر کیلوگرم ..........مصرفی) در سطح معنیاداری تعدیل شد. افزایش آنزیم مالوندیآلدهیددر نتیجهالقاییائسگی و جبران آن با مصرف عصاره مذکور و همچنین افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانیتام و سوپراکسید دیسموتاز به خصوص در موشهای غیریائسه در مقایسه با گروه کنترل مشاهده گردید. سطح سرمی آنزیم کاتالاز در گروه های مختلف تفاوت معناداری نشان ندادند. نتیجهگیری: با توجه به اثر تعدیلی عصاره برگ شنبلیله بر گنادوتروپینها و هورمونهایه جنسی بخصوص هورمون استرادیول در موشهای غیریائسه و کاهش شاخص استرس (مالوندیآلدهید) و افزایش آنزیمهای آنتیاکسیدانیمورد بررسی(ظرفیت تام آنتی اکسیدانی و سوپراکسید دیسموتاز)در نتیجه مصرف عصاره مذکور حتی درگروههاییائسه، میتوان به اثر مثیتآن در کاهش عوارض نامطلوبیائسگی تا حدودی امیدوار بود.جهت اظهارمظر قطعی در این رابطه، تحقیقات مرتبط بیشنر پیشتهاد می شود. آنتیاکسیدانت،استرادیول، گنادوتروپین، شنبلیله،مالوندیآلدهید، یائسگی
Al-Marzouq N, Yazdanbakhsh Z, Ghasemi F. The Effect of Hydroalcoholic Extract of Fenugreek Leaf (Trigonella foenum-graecum L) on Changes in Sex Hormones in a Rat Model of Menopause. armaghanj 2026; 31 (1) :18-33 URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3867-fa.html
آل مرزوک نکتل، یزدان بخش زهرا، قاسمی فرنگیس. اثر عصاره هیدروالکلی برگ گیاه شنبلیله(Trigonella foenum- graecum L) بر تغییرات هورمونهای جنسی در موش صحرایی مدل یائسگی. ارمغان دانش. 1404; 31 (1) :18-33