1- مرکز تحقیقات سلامت و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی ایلام،ایلام، ایران 2- مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران ، jalilnejati@yahoo.com
چکیده: (3111 مشاهده)
زمینه و هدف: میازیس به عنوان یک بیماری انگلی ناشی از تهاجم لارو مگسها به بافتهای زنده یا مرده انسان و حیوان است که به ویژه در مناطق گرمسیری و جوامع کمبرخوردار، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی محسوب میشود. با توجه به اهمیت این عفونت و نبود مرورهای جامع فارسی در سالهای اخیر، این مطالعه با هدف تعیین و بررسی متون مرتبط با میازیس انسانی و ارایه برخی از روشهای پیشگیری و درمان آن انجام گردید. روش بررسی: این مطالعه از نوع مرور روایتی است. جستجو در پایگاههای اطلاعاتی فارسی و انگلیسی شامل؛ Google Scholar، PubMed، Scopus و Magiran با کلیدواژههای میازیس، انسان، مگس، درمان و پیشگیری(معادل انگلیسی آنها) انجام شد. مقالات منتشرشده بین سالهای 2015 تا 2024 بررسی گردیدند. پس از غربالگری بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص(ارتباط با میازیس انسانی، دسترسی به متن کامل، کیفیت علمی مناسب)، در مجموع 53 مقاله وارد تحلیل کیفی شدند. دادهها به صورت توصیفی و کیفی مرور و نتایج بهصورت موضوعی دستهبندی و تحلیل شدند. یافتهها: میازیس عمدتاً در مناطق گرمسیری و دارای شرایط بهداشتی نامناسب رخ میدهد. خانوادههای کالیفوریده و سارکوفاژیده بهترتیب شایعترین عوامل گزارششده در پژوهشهای بررسی شده بودند. میازیس در ایران بیشتر در نواحی دهانی، چشمی و گوارشی گزارش شده است. تشخیص قطعی با مشاهده لارو در بافت آلوده انجام میشود، اما روشهای مولکولی و تصویربرداری در موارد پیچیده کاربرد دارند. مهمترین راهکارهای پیشگیرانه شامل؛ بهسازی محیط، کنترل جمعیت مگسها، آموزش بهداشت و استفاده از مواد دافع حشرات است. درمان شامل حذف مکانیکی لاروها(با روشهای جراحی، ساکشن یا انسداد اسپیراکل با پارافین) و در موارد شدید، استفاده از داروهایی مانند ایورمکتین و آنتیبیوتیکها برای عفونتهای ثانویه میباشد. نتیجه گیری: میازیس اگرچه شیوع محدودی دارد، اما میتواند با عوارض شدید همراه باشد و نیازمند توجه ویژه نظام سلامت است. مرور حاضر نشان میدهد که ترکیب مداخلات پیشگیرانه(بهسازی محیط و آموزش بهداشت) با درمانهای دارویی و جراحی هدفمند، مؤثرترین راهکار برای کاهش بار بیماری است. پیشنهاد میشود مطالعات آیندهنگر به بررسی شیوع انواع میازیس در مناطق مختلف و ارزیابی کارایی درمانهای نوین بپردازند.