1- گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماریها، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران 2- مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ، azizik@sums.ac.ir
چکیده: (1706 مشاهده)
زمینه و هدف: آفتکشها از عوامل مهم در کنترل آفات بهداشتی و کشاورزی و افزایش بهرهوری در کشاورزی هستند، اما کاربرد ناصحیح آنها میتواند پیامدهای جدی بر سلامت انسان و محیطزیست داشته باشد. فروشندگان آفتکشها نقش کلیدی در زنجیره توزیع و استفاده ایمن از این ترکیبات دارند که به عنوان مبدا توزیع آفتکشها در جامعه نقش انکارناپذیری در آگاهی رسانی و ارتقای اطلاعات کاربران این مواد دارند، لذا هدف از این مطالعه تعیین و ارزیابی میزان آگاهی، نگرش و منابع اطلاعاتی فروشندگان آفتکشها و تأثیر آن بر سلامت انسان و محیطزیست در شهر شیرازبود. روش بررسی: این یک مطالعه مقطعی و با روش پیمایشی میباشد، که در شهر شیراز در سال 1400 انجام شد. جامعه هدف شامل 45 فروشگاه آفتکش در شهر شیراز بود که تمامی فروشگاهها به روش سرشماری وارد مطالعه شدند و مسئول فروش هر فروشگاه بهعنوان واحد مورد بررسی انتخاب گردید. دادهها با استفاده از پرسشنامه استاندارد جمعآوری شد که شامل اطلاعات دموگرافیک، سؤالات مربوط به میزان آگاهی، نگرش و منابع اطلاعاتی فروشندگان در خصوص مصرف آفتکشها و اثرات بهداشتی و زیستمحیطی آنها بود. جمعآوری دادهها بهصورت مراجعه حضوری و مصاحبه مستقیم انجام شد. دادههای جمعآوریشده پس از کدگذاری با استفاده از نرمافزارهای SPSS و Excel و با بهرهگیری از آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و آزمونهای آماری مناسب از جمله آزمون کایدو تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که 89/88 درصد از مسئولین فروشگاهها مرد بودند و 23/42 درصد از آنها در رده سنی 31 تا 40 سال قرار داشتند. 40 درصد از پاسخدهندگان دارای تحصیلات لیسانس یا بالاتر بودند و 45/70 درصد رشته تحصیلی آنها غیرمرتبط با مهندسی کشاورزی بود. 41 درصد از فروشندگان معتقد بودند که آفتکشها بهطور مستقیم برای سلامت انسان مضر هستند و 79 درصد از آنها همیشه برچسبهای آفتکشها را مطالعه میکنند. 78 درصد از فروشندگان استفاده از وسایل حفاظتی را در هنگام سمپاشی ضروری دانستند و 93 درصد مخالف نوشیدن مایعات در هنگام محلولسازی و سمپاشی بودند. در نتیجه، فروشندگان آفتکشها در شیراز آگاهی نسبتاً مناسبی در زمینه استفاده از آفتکشها و تأثیرات آنها بر سلامت انسان و محیطزیست دارند، اما نیاز به آموزش و اطلاعرسانی بیشتر در خصوص روشهای نوین کنترل آفات و استفاده ایمن از آفتکشها کماکان وجود دارد. نتیجهگیری: این مطالعه نشان میدهد که آموزش فروشندگان آفتکشها با تأکید بر استفاده ایمن و مؤثر از آنها ضروری است. افزایش دانش و تغییر نگرش آنها میتواند تأثیر چشمگیری بر کشاورزی پایدار و سلامت عمومی کشاورزان و مردم در شیراز داشته باشد.
Hosseinpour A, Vahedi M, Kazemi F, Tangsiri M, Azizi K. Assessment of the Level of Awareness, Attitude and Information Sources of Pesticide Sellers and its Impact on Human Health and the Environment in Shiraz City. armaghanj 2025; 30 (5) :660-677 URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3814-fa.html
حسین پور امین، واحدی مظفر، کاظمی فرناز، تنگسیری مونا، عزیزی کوروش. ارزیابی میزان آگاهی، نگرش و منابع اطلاعاتی فروشندگان آفتکشها و تأثیر آن بر سلامت انسان و محیطزیست در شهر شیراز. ارمغان دانش. 1404; 30 (5) :660-677