fa اثر عصاره هیدروالکلی میوه لگجی بر میزان گلوکز و چربی‌های سرم در موش‌ صحرایی نر دیابتی و نرمال تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: دیابت ملیتوس یکی از شایع‌ترین ناهنجاری‌های متابولیکی در دنیا می‌باشد که منجر به اختلال در متابولیسم گلوکز در بدن می‌شود و درنتیجه نقص در ترشح انسولین، عملکرد انسولین یا هر دو می‌باشد. شواهد تحقیقاتی معدودی مبنی بر اثر ضد دیابتی گیاه لگجی وجود دارد. هدف این مطالعه بررسی اثر عصاره میوه گیاه لگجی بر میزان گلوکز، و چربی‌های سرم در موش صحرایی نر دیابتی و نرمال بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی که در سال 1389 در دانشگاه علوم پزشکی یاسوج انجام شد، از40 سر موش صحرایی ‌نر نژاد ویستار در محدوده وزنی 180ـ150 گرم استفاده شد. حیوانات به طور تصادفی به پنج گروه 8 تایی شامل؛ شاهد، شاهد تحت درمان با 20 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره میوه لگجی، شاهد دیابتی، دیابتی تحت درمان با20 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره میوه لگجی و دیابتی تحت درمان با 30 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره میوه لگجی تقسیم شدند. تجویز عصاره در مدت زمان سه هفته به صورت روزانه به روش گاواژ انجام شد. در پایان میزان قند خون و چربی‌های سرم موش‌ها اندازه‌گیری شدند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزارSPSS و آزمون آماری آنالیز واریانس یک طرفه تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: تجویز عصاره به میزان30 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن کاهش معنی‌داری در میزان قندخون، تری‌گلیسرید و کلسترول ایجاد نمود و سبب افزایش معنی دار میزان لیپوپروتئین با دانسیته بالا شد(05/0p<). علاوه بر این تجویز عصاره لگجی به میزان 20 میلی‌گرم بر کیلوگرم در گروه دیابتی تحت درمان سبب کاهش میزان قند خون و فاکتورهای لیپیدی شد. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که تجویز عصاره هیدروالکلی میوه لگجی در دیابت نوع یک سبب کاهش قند و چربی خون در حیوانات دیابتی می‌شود و انجام تحقیقات بیشتر از جمله هیستوپاتولو‍‍ژی ضروری به نظر می‌رسد. Introduction & Objective: Diabetes mellitus is one of the most common endocrine disorders in the world which affects glucose metabolism in the body. Diabetes mellitus is due to lack of insulin secretion and/or failure in insulin action. Researches conducted in the last few decades on plants have reported anti-diabetic properties for some herbs and their traditional use for diabetes treatment. Capparis spinosa is one of these herbs which are used as an anti-diabetic treatment in tribal medicine. The objective of the present study was to examine the anti-diabetic effects of Capparis spinosa on blood glucose and serum lipids in streptozotocin induced diabetes in male rats. Materials & Methods: In this experimental study conducted at Yasouj University of Medical Sciences in 2010, five groups of animals were selected. Three groups out of five were administered with intraperitoneal injection of streptozotocin to become diabetic. Group I were fed normal diet. Group II of animals received 20 mg/kg/day Capparis spinosa extract. Group III received no treatment (diabetic control) and animals of groups IV and V were treated with capparis spinosa fruit extract 20 and 30 mg/kg body weight respectively for three weeks. Blood glucose, triglycerides, total cholesterol, LDL, HDL and body weight were measured in all animals. The collected data was analyzed by the SPSS software using one-way ANOVA. Results: Treatment with the 30 mg/kg/body weight of capparis spinosa fruit extract showed a significant decrease in blood glucose, triglycerides, total cholesterol and LDL, and a significant increase in HDL level. In addition, administration of 20 mg/kg/body weight of capparis spinosa extract decreased blood glucose and lipid levels in diabetic rats. Conclusion: It can be concluded that the oral administration of capparis spinosa extract at the dose of 30 mg/kg/body weight has glucose and lipids lowering activity in diabetic rats. دیابت ملیتوس, لگجی, گلوکز, لیپید Diabetes mellitus, Capparis spinosa, glucose 181 190 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-246&slc_lang=fa&sid=1 M Negahdarizadeh مجید نگهداری‌زاده 10031947532846001805 10031947532846001805 No M Mokhtari مختار مختاری 10031947532846001806 10031947532846001806 No JM Malekzadeh جان محمد ملک‌زاده 10031947532846001807 10031947532846001807 No J Mohammadi جمشید محمدی Jamshidm2005@yahoo.com 10031947532846001808 10031947532846001808 Yes