Armaghane Danesh

fa ارزیابی بزاق به‌ عنوان نشانگر زیستی منیزیوم در بیماران پیوند کلیه تحت درمان با تاکرولیموس: مطالعه مقطعی و تحلیل همبستگی سطح سرمی و بزاقی Salivary Magnesium as a Non-Invasive Biomarker in Kidney Transplant Recipients Receiving Tacrolimus: A Cross-Sectional Study of Serum-Saliva Correlation دندانپزشکی Dentistry كاربردي Applicable زمینه و هدف: تاکرولیموس داروی اصلی در پیوند کلیه است که با افزایش دفع منیزیوم، موجب هایپومنیزیومی و پیامدهای بالینی جدی می‌شود. پایش سرمی منیزیوم روشی تهاجمی و پرهزینه است، در حالی‌که بزاق به‌ عنوان مایع زیستی غیرتهاجمی می‌تواند جایگزین بالقوه باشد، لذا. هدف این مطالعه تعیین و بررسی همبستگی بین سطح منیزیوم سرمی و بزاقی در بیماران پیوند کلیه تحت درمان با تاکرولیموس در دوره‌های مختلف پس از پیوند بود. روش بررسی: این یک مطالعه مقطعی می‌باشد که در سال 1403 بر روی ۱۰۰ بیمار بالغ دریافت‌کننده تاکرولیموس پس از پیوند کلیه انجام شد. نمونه‌های خون و بزاق در چهار مقطع زمانی(هفته اول، ماه اول، ماه سوم، ماه ششم) جمع‌آوری گردید. بزاق غیرتحریکی(۵ میلی‌لیتر) پس از سانتریفوژ در ۳۰۰۰ دور در دقیقه  به مدت ۱۰ دقیقه در ۴ درجه سانتی‌گراد نگهداری شد. سطح منیزیوم سرمی و بزاقی با کیت استاندارد پارس آزمون و روش اسپکتروفوتومتری کالریمتریک(532= λ نانومتر) اندازه‌گیری گردید، پایایی و روایی بر اساس استانداردهای بین‌المللی تأیید شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون‌های آماری تی مستقل، آنالیز واریانس و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که در ماه سوم شیوع هایپومنیزیومی به بیشترین میزان(۵۲ درصد) رسید. میانگین سطح سرمی منیزیوم از 03/2 میلی‌گرم بر دسی‌لیتر در هفته اول به 84/1 در ماه سوم کاهش یافت، در حالی‌که مقدار بزاقی از 145/0 میلی‌مول بر لیتر به 108/0 رسید. همبستگی معنی‌دار تنها در هفته اول مشاهده شد(008/0=p و 392/0=r) و دقت بزاق برای تشخیص هایپومنیزیومی نیز تنها در همین مرحله قابل قبول بود(006/0=p و 781/0=AUC). تفاوت آماری معنی‌داری بین جنسیت‌ها در سطح منیزیوم گزارش نشد. مطالعه نشان داد که استفاده بالینی از بزاق در هفته‌های ابتدایی پس از پیوند می‌تواند جایگزینی تقریبی برای سنجش منیزیوم باشد، با این حال، در مراحل مزمن‌تر همبستگی ضعیف شده و قابلیت تشخیصی بزاق کاهش می‌یابد. بررسی‌های بیشتر با حجم نمونه بالا، کنترل داروها و بررسی فیزیولوژی بیمار برای اعتبارسنجی این روش ضروری است. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که بزاق در مراحل ابتدایی پس از پیوند، می‌تواند به‌ عنوان نشانگر زیستی تقریبی سطح منیزیوم سرمی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، در مراحل مزمن‌تر همبستگی ضعیف شده و قابلیت تشخیصی بزاق کاهش می‌یابد. بنابراین، برای اعتبارسنجی بالینی این روش، انجام پژوهش‌های آینده با حجم نمونه بزرگ‌تر، کنترل دقیق‌تر داروها و بررسی سایر نشانگرهای بزاقی ضروری است. Background & aim: Tacrolimus is the cornerstone immunosuppressant in kidney transplantation but is associated with renal magnesium wasting, predisposing recipients to hypomagnesemia with significant clinical implications. While serum magnesium monitoring is the standard of care, it is invasive and resource-intensive. Saliva, as a non-invasive biofluid, holds promise as a surrogate biomarker. This study aimed to evaluate the correlation between salivary and serum magnesium concentrations in kidney transplant recipients receiving tacrolimus across different post-transplant intervals. Methods: In this cross-sectional study, 100 adult kidney transplant recipients on tacrolimus maintenance therapy were enrolled. Blood and unstimulated saliva samples were collected at four predefined time points: 1 week, 1 month, 3 months, and 6 months post-transplant. Saliva samples (5 mL) were centrifuged at 3000 rpm for 10 minutes and stored at 4°C. Serum and salivary magnesium concentrations were quantified using a standardized colorimetric spectrophotometric assay (λ = 532 nm; Pars Azmoon kit). The collected data were analyzed using independent t-tests, analysis of variance, and Pearson correlation coefficient. Results: The incidence of hypomagnesemia peaked at 52% during the third month post-transplant. Mean serum magnesium levels declined from 2.03 mg/dL at week 1 to 1.84 mg/dL at month 3. Similarly, salivary magnesium decreased from 0.145 mmol/L to 0.108 mmol/L over the same period. A statistically significant correlation between serum and salivary magnesium was observed only at week 1 (r = 0.392, p = 0.008). Receiver operating characteristic (ROC) curve analysis indicated acceptable diagnostic accuracy for salivary magnesium in detecting hypomagnesemia exclusively at this early time point (AUC = 0.781, p = 0.006). No significant gender-based differences in magnesium levels were observed. In later phases (months 1, 3, and 6), the correlation weakened, and diagnostic performance diminished. Conclusion: Salivary magnesium shows potential as a non-invasive surrogate for serum magnesium monitoring exclusively in the early post-transplant period (week 1). However, the correlation weakens significantly in later phases, limiting its utility for long-term monitoring. Further studies with larger cohorts, rigorous control of confounding factors (e.g., calcineurin inhibitor levels, dietary intake), and validation of additional salivary biomarkers are warranted to establish its clinical reliability.   تاکرولیموس, گیرندگان پیوند کلیه, بزاق, منیزیوم سرمی, هایپومنیزیومی, نشانگر زیستی Tacrolimus, Kidney Transplantation, Salivary Magnesium, Hypomagnesemia, Biomarker, Non-invasive Monitoring. 880 894 http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3178-1&slc_lang=fa&sid=1 R Ghanavati رضوان قنواتی Dr.rezvan.ghanavati@gmail.com 100319475328460033500 100319475328460033500 No Student Research Committee, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran میته تحقیات دانشجویی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران MJ Saeedi -Borujeni محمد جواد سعیدی بروجنی j.saeedi@iau.ac.ir 100319475328460033501 100319475328460033501 No Community health research center, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات سلامت جامعه، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران T Mohammadi Farsani طیبه محمدی فارسانی Taiebeh.mohammadi@iau.ac.ir 4679012420 100319475328460033502 Yes Department of Medical Biotechnology, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه زیست فناوری پزشکی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران